Cantigas de amor
![]()
ANÓNIMO [Trobador
de Santarén?] [A 278]
A máis fremosa de quantas vejo
en Santarén, e que máis desejo,
e en que sempre cuidando sejo,
non cha direi, mais direi-ch', amigo:
ai Sentirigo, ai Sentirigo,
al é Alfanx'e al Seserigo!
Ela e outra, amigo, vi-as,
se Deus me valha, non ha dous días.
Non cha direi eu, ca o dirías
e perder-t'-ías por én comigo:
ai Sentirigo, ai Sentirigo,
al é Alfanx'e al Seserigo!
Cuidand'en ela ja hei perdudo
o sén, amigo, e ando mudo;
e non sei home tan entendudo
que m'hoj'entenda o por que digo
ai Sentirigo, ai Sentirigo,
al é Alfanx'e al Seserigo!
ANÓNIMO [Trobador de Santarén?] [A 279]
Pero eu vejo aquí trobadores,
senhor e lume destes olhos meus,
que troban d'amor por sas senhores
non vej'eu aquí trobador, par Deus,
que m'hoj'entenda o por que digo
al é Alfanx'e al Seserigo.
Senhor, fremosa máis de quantas son
en Santarén, e que máis desejo,
dizer-vos quero, se Deus me perdón:
non vej'eu home de quantos vejo
que m'hoj'entenda o por que digo
al é Alfanx'e al Seserigo.
Amo-vos tant'e tan de coraçón
que o dormir ja o hei perdudo,
senhor de mí e do meu coraçón;
non vej'eu home tan entendudo
que m'hoj'entenda o por que digo
al é Alfanx'e al Seserigo.
AFONSO EANES DO COTÓN [A 277]
-Senhor fremosa, pois me vej'aquí,
gradesc'a Deus que vós posso dizer
a coita que me fazedes sofrer,
e Deus nen vós non me valedes i.
-Amigo, por meu amor e por mí
sofred'a coita que vós por mí ven,
ca sofrendo coita se serv'o ben.
-Senhor fremosa, muito mal levei,
sofrendo tempo, e atendí melhor;
e Deus e vós fazedes-me peor,
e peor m'é que quando comecei.
-Amigo meu, por min que vo-la dei
sofred'a coita que vós por mí ven,
ca sofrendo coita se serv'o ben.
AFONSO EANES DO COTÓN [B 971/V 558]
A gran dereito lazerei,
que nunca home viu maior,
u me de mia senhor quitei
..................................................
e que quería eu melhor
de seer seu vassalo
e ela mia senhor?
E ja sempre por fol terrei
o que deseja ben maior
daquele que eu receei;
a guisa fize de pastor;
e que quería eu melhor
de seer seu vassalo
e ela mia senhor?
E quantas outras donas sei
a sa beldad'ést'a maior,
daquela que desejar hei
enos días que vivo for:
e que quería eu melhor
de seer seu vassalo
e ela mia senhor?
AFONSO FERNÁNDEZ CEBOLHILHA [B 404/ V 15]
Senhor fremosa, des quando vos vi
sempr'eu punhei de me guardar que non
soubessen qual coita no coraçón
por vós sempr'houv', e pois Deus quer assí;
que sabian todos o mui grand'amor
e a gran coita que levo, senhor,
por vós, des quando vos primeiro vi.
E pois souberen qual coita sofrí
por vós, senhor, muito mi pesará,
por que hei medo que alguén dirá
que sen mesura sodes contra mí,
que vos amei sempre máis doutra ren,
e nunca mi quisestes fazer ben
nen oír ren do que por vós sofrí.
E pois eu vir, senhor, o gran pesar
de que sei ben que hei mort'a prender,
con mui gran coita haverei a dizer:
«Ai Deus, por que me van assí matar?»
E veer-m'an mui trist'e sen sabor
e por aquesto entenderán, senhor,
que por vós hei tod'aqueste pesar.
E, pois assí é, venho vos rogar
que vos non pes, senhor, en vos servir
e me queirades por Deus consentir
que diga eu atanto, en meu cantar,
que a dona que en seu poder ten
que sodes vós, mia senhor e meu ben,
e máis desto non vos ouso rogar.
AFONSO LÓPEZ DE BAIÁN [A 225 / B 396 / V 6]
O meu Senhor Deus me guisou
de sempr'eu ja coita sofrer,
enquanto no mundo viver,
u m'el atal dona mostrou
que me fez filhar por senhor;
e non lh'ouso dizer "senhor".
E se Deus houv'o gran prazer
de me fazer coita levar,
que ben s'end'el soube guisar
u me fez tal dona veer,
que me fez filhar por senhor,
e non lh'ouso dizer "senhor".
Se m'eu a Deus mal merecí,
non vos quis el muito tardar,
que se non quisesse vingar
de mí, u eu tal dona vi
que me fez filhar por senhor;
e non lh'ouso dizer "senhor".
AFONSO MÉNDEZ DE BESTEIROS [B 377]
Oimais quer'eu punhar de me partir
daqueste mund', e farei gran razón,
poi-lo leixou a mia senhor, e non
pud'i viver e fui alhur guarir.
E por esto quer'eu por seu amor
leixá-lo mundo falso, traedor,
desemparado, que me foi falir.
E non houvera pois quen o servir
com'eu serví, nen tan longa sazón;
e ficará desemparad'entón,
pois m'end'eu for, que mia senhor fez ir.
E pois que ja non ha prez nen valor
eno mundo, d'u se foi mia senhor,
¡Deus me cofonda, se eu i guarir!
E pois que eu i mia senhor non vir,
e vir as outras que no mundo son,
non me poida dar o coraçón
de ficar i. E por vos non mentir,
quero-m'end'ir; e, pois que m'end'eu for
daqueste mundo, que ést'a peor
cousa que sei, querrei-me d'el riir!
AFONSO PÁEZ DE BRAGA [B 854 / V 440]
Ai mia senhor, quer'eu provar
se poderei sen vós viver
e veerei se hei poder
dalgũa vez sen vós morar,
pero sei o que mi averrá,
ca mil vezes o provei ja
e nunca o pud'acabar.
Pero quero-o começar
e forçar i meu conhocer
e sei de mí como ha seer
e ca vos hei pois a rogar
e quan pouco mi durará
mia sanha e quan ben mi será,
se vos posso desensanhar
escontra mí, que vos pesar
nunca fiz, nen cuid'a fazer,
mais sei-vos tan gran ben querer,
que vos faz contra mí queixar,
e, pois mi Deus poder non dá
que vos desame, assí m'hei ja
vosc'a perder, por vos amar.
AFONSO SÁNCHEZ [B 411 / V 22]
Estes que m'ora tolhen mia senhor
que a non poss'aquí per ren veer,
mal que lhes pes, non mi a poden tolher
que a non veja sen nen ũu pavor,
ca morrerei e tal tempo verrá
que mia senhor fremosa morrerá;
entón a verei; des i sabedor
soon d'atanto, par Nostro Senhor,
que, se lá vir o seu ben parecer,
coita nen mal outro non poss'haver
eno inferno, se con ela for;
des i sei que os que jazen alá
nen un deles ja mal non sentirá
tant'haverán de a catar sabor!
AIRAS CARPANCHO [A 65 / B 177]
Desej'eu muit'a veer mia senhor,
e pero sei que, pois d'ant'ela for,
non lh'hei a dizer ren
de com'hoj'eu havería sabor.
E lh'estaría ben!
Po-la veer moir'e po-la servir,
e pero sei que, pois m'ant'ela vir,
non lh'hei a dizer ren
de como'hoj'eu podería guarir.
E lh'estaría ben!
Se lh'al disser, non me dirá de non;
mais da gran coita do meu coraçón
non lh'hei a dizer ren
que lh'eu diría en bõa razón.
E lh'estaría ben!
Pero hei gran sabor de lhe falar,
quando a vejo, por lhe non pesar,
non lh'hei a dizer ren
de com'eu podería led'andar
E lh'estaría ben!
AIRAS ENGEITADO [B 792 / V 559]
A ren que mi a mí máis valer
devía contra mia senhor
essa mi faz a mí peior
servic', e mui gran ben querer
e mui grand'homildade;
non me vos pod'al apoer,
que seja con verdade,
nen ar é d'al despagada.
Nunca lh'outro pesar busquei
senón que lhi quero gran ben
e por esto en coita me ten,
tal que conselho non me sei;
se lh'eu mal merecesse,
o que lhi non merecerei,
u eu pouco valesse,
non mi daría nada.
Quando m'agora ren non dá,
que lhi non sei merecer mal,
o meu serviço non mi val
cuid'eu nunca mi ben fará,
mais dig'a seu marido
que a non guarde de min ja,
ca será i falido,
se mi a tever guardada.
Torto fará, se mi a guardar,
ca non vou eu u ela é,
e juro-vos per bõa fe,
des que m'ela fez tornar,
nunca foi aquel día
que a eu visse, ca pesar
grande lhi crecería,
nen vi a sa malada
que con ela sol ben estar
e meu mal lhi diría,
ca esta é sa privada,
e, se me quisess'ajudar,
Elvira ben faría
e de Deus foss'ajudada.
AIRAS MONIZ DE ASME [B 6]
Pois mi non val d'eu muit'amar
a mia senhor, nen a servir,
nen quan apost'eu sei negar
o amor, que lh'hei, e a'ncobrir
a ela que me fez perder,
que mi o non poden entender,
ja eu chus non a negarei;
vel saberán de quen tort'hei:
Da que ha melhor semelhar
de quantas no mund'home vir,
e máis manso sabe falar
das que home falar oír;
non vo-la hei chus a dizer...
quen-quer x'a pode entender;
ja chus seu nome non direi;
ca a feito ja mi a nomeei!
E quen ben quiser trastornar
per todo o mundo, e ferir,
mui festinho xi a pod'achar;
ca, por vos home non mentir,
non ha ela tal parecer
con que s'assí possa asconder.
Per como a eu dessinei,
achá-la-an, cousa que sei!
Os que me soían coitar
foi-lhes mia senhor descobrir.
Ja mi ora leixarán folgar,
ca lhis non podía guarir,
ca ben lhe-la fiz conhocer,
porque me non quis ben fazer!
E tenho que ben me vinguei,
pois-la en concelho averiguei!
AIRAS NÚNEZ [B 872 / V 456]
Que muito m'eu pago deste verão
por estes ramos e por estas flores,
e polas aves que cantan d'amores
por que ando i led'e sen cuidado
e assí faz tod'homen namorado:
sempr'i anda led'e mui loução.
Cand'eu passo per algũas ribeiras,
so bõas arvores, per bõos prados,
se cantan i passaros namorados
logu'eu con amores i vou cantando
e log'alí d'amores vou trobando
e faço cantares en mil maneiras.
Hei eu gran viço e grand'alegría,
quando mi as aves cantan no estío.
AIRAS NÚNEZ [B 873 / V 457]
Amor faz a min amar tal senhor
que é máis fremosa de quantas sei,
e faz-m'alegr'e faz-me trobador,
cuidand'en ben sempr'; e máis vos direi:
faz-me viver en alegrança
e faz-me toda vía en ben cuidar.
Pois min Amor non quer leixar
e dá-m'esforc'e asperança,
mal venh'a quen se del desasperar.
Ca per Amor cuid'eu máis a valer,
e os que del desasperados son
nunca poderán nen ũu ben haver,
mais haver mal; e por esta razón
trob'eu e non per antolhança,
mais pero que sei mui lealment'amar.
Pois min Amor non quer leixar
e dá-m'esforc'e asperança,
mal venh'a quen se del desasperar.
Cousecen min os que amor non han
e non cousecen si, vedes que mal!,
ca trob'e canto por senhor, de pran,
que sobre quantas hoj'eu sei val
de beldad'e de ben falar,
e é cousida sen dultança.
Atal am'eu, e por seu quer'andar.
Pois min Amor non quer leixar
e dá-m'esforc'e asperança,
mal venh'a quen se del desasperar.
AIRAS PÁEZ [B 1100 / V 691]
Dizen pela terra, senhor, ca vos amei
e de toda-las coitas a vossa maior hei,
e sempr'eu, namorado,
hei a viver coitado!
Dizen pela terra ca vos amei, senhor,
e de toda-las coitas a vossa hei maior,
e sempr'eu, namorado,
hei a viver coitado!
E de toda-las coitas a vossa maior hei,
e non dormio a noit', e o día peor hei,
e sempr'eu, namorado,
hei a viver coitado!
E de toda-las coitas a vossa hei maior
e non dormio a noit', e o día hei peor,
e sempr'eu, namorado,
hei a viver coitado!
AIRAS VEAZ [B 444 / V 56]
Senhor fremosa, por meu mal
vos viron estes olhos meus,
ca des entón assí quis Deus
e mia ventura, que é tal
que nunca vos ousei dizer
o que vos quería dizer.
E al houv'eu vosc'a falar,
senhor, sempr'u vosco falei,
vedes por que, ca me guardei
tan muit'en vos dizer pesar
que nunca vos ousei dizer
o que vos quería dizer.
Seede mui ben sabedor:
des que vos eu primeiro vi,
sempre mui gran coita sofrí,
ca assí quis Nostro Senhor
que nunca vos ousei dizer
o que vos quería dizer.
AFONSO X [B 470]
Par Deus, senhor,
enquant'eu for
de vós tan alongado,
nunca en maior
coita d'amor,
nen atán coitado
foi eno mundo
por sa senhor
homen que fosse nado,
penado, penado.
Sen nulha ren, sen vosso ben,
que tant'hei desejado
que ja o sén
perdí por én,
e viv'atormentado,
sen vosso ben,
de morrer én
ced'é mui guisado,
penado, penado.
Ca, log'alí
u vos eu vi,
fui d'amor aficado
tan muit'en mí
que non dormí,
nen houve gasalhado
e, se m'este mal
durar assí,
eu nunca fosse nado,
penado, penado.
BERNAL DE BONAVAL [B 1066 / V 657]
A dona que eu am'e tenho por senhor
amostrade-mi-a, Deus, se vos én prazer for,
senón dade-mi a morte.
A que tenh'eu por lume destes olhos meus
e por que choran sempr', amostrade-mi-a, Deus,
senón dade-mi a morte.
Essa que vós fezestes melhor parecer
de quantas sei, ai Deus!, fazede-mi-a veer,
senón dade-mi a morte.
Ai Deus!, que mi a fezestes máis ca min amar,
mostrade-mi-a u possa con ela falar,
senón dade-mi a morte.
BERNAL DE BONAVAL [B 1069 / V 660]
A Bonaval quer'eu, mia senhor, ir
e des quand'eu ora de vós partir
os meus olhos, non dormirán.
Ir-m'-ei, pero m'é grave de fazer,
e, des quand'eu ora de vós tolher
os meus olhos, non dormirán.
Toda vía ben será de provar
de m'ir; mais, des quand'eu de vós quitar
os meus olhos, non dormirán.
BONIFACI CALVO [A 266 / B 450]
Ora non moiro, nen vivo, nen sei
como me vai, nen ren de mí, senón
atanto que hei no meu coraçón
coita d'amor qual vos ora direi:
tan grand'é que me faz perder o sén,
e mia senhor sol non sab'ende ren.
Non sei que faço, nen hei de fazer,
nen en que ando, nen sei ren de mí,
se non atanto que sofr'e sofrí
coita d'amor qual vos quero dizer:
tan grand'é que me faz perder o sén,
e mia senhor sol non sab'ende ren.
Non sei que é de min, nen que será,
meus amigos, nen sei de mí ren al
se non atanto que eu sofr'atal
coita d'amor qual vos eu direi ja:
tan grand'é que me faz perder o sén,
e mia senhor sol non sab'ende ren.
DIEGO MONIZ DE ASME [B 8]
Deus! Que pouco que sabía
eu en qual viço vivía,
quand'era con mia senhor,
e que muito me queixava
dela (porque non pensava
de min), e non gradecía
a Deus qual ben me fazía
en sol me deixar veer
o seu mui bon parecer!
Mais en gran sandez andava
eu, quando me non pagava
de con tal senhor viver,
e que melhor ben querría!
E m'end'ora pagaría!
Mais esto a min que mi o dava,
este ben, que non m'entrava?
Non houvess'hoj'eu melhor,
e houvess'eu tal sabor!
Mais logo m'ar mataría
un cor, que hei, de folía
mui comprido e d'amor,
que per poucas m'ar matava!
Quand'eu mia senhor catava,
en tal coita me metía
que conselho non sabía
eu de min, como fazer
por dela máis ben haver!
Mais, se eu nunca cobrava
o vic'en que ant'estava,
saber-lh'-ía ben sofrer
seu amor, e nembrar-m'-ía
que eu viver non podía,
quando ela alhur morava:
tan muito a desejava!
Mais eu con este pavor
sería bon sofredor!
DINÍS, Don [B 498 / V 81]
Oimais quer'eu ja leixá-lo trobar
e quero-me desemparar d'amor,
e quer'ir algũa terra buscar
u nunca possa seer sabedor
ela de mí nen eu de mia senhor,
pois que lh'é d'eu viver aquí pesar.
Mais Deus! Que grave cousa d'endurar
que a min será ir-me d'u ela for!
Ca sei mui ben que nunca poss'achar
nen ũa cousa ond'haja sabor,
senón da morte; mais ar hei pavor
de mi a non querer Deus tan cedo dar.
Mais se fez Deus a tan gran coita par
come a de que serei sofredor,
quando m'agora houver d'alongar
daquesta terra u ést'a melhor
de quantas son, e de cujo loor
non se pode per dizer acabar.
DINÍS, Don [B 508/V 91]
Pois mia ventura tal é ja
que sodes tan poderosa
de min, mia senhor fremosa,
por mesura que en vós ha,
e por ben que vos estará
pois de vós non hei nen un ben,
de vós amar non vos pes én,
senhor.
E pois por ben non teedes
que eu haja de vós grado
por quant'afán hei levado
por vós; ca assí queredes,
mia senhor, fe que devedes,
pois de vós non hei nen un ben,
de vós amar non vos pes én,
senhor.
E lume destes olhos meus,
pois m'assí desemparades
e que me grado non dades
como dan outras aos seus,
mia senhor, polo amor de Deus,
pois de vós non hei nen un ben,
de vós amar non vos pes én,
senhor.
E eu non perderei o sén,
e vós non perdedes i ren,
senhor.
DINÍS, Don [B 509/V 92]
Senhor, dizen-vos por meu mal
que non trobo con voss'amor,
mais ca m'hei de trobar sabor;
e non mi valha Deus nen al,
se eu trobo por m'én pagar,
mais faz-me voss'amor trobar.
E essa que vos vai dizer
que trobo porque me pagu'én,
e non por vós, que quero ben,
mente; ca non veja prazer
se eu trobo por m'én pagar,
mais faz-me voss'amor trobar.
E pero quen vos diz que non
trobo por vós, que sempr'amei,
mais por gran sabor que m'end'hei,
mente; ca Deus non mi perdón
se eu trobo por m'én pagar,
mais faz-me voss'amor trobar.
DINÍS, Don [B 512/V 95]
Pois que vos Deus fez, mia senhor,
fazer do ben sempr'o melhor,
e vós én fez tan sabedor,
ũa verdade vos direi,
se mi valha Nostro Senhor:
erades bõa pera rei.
E pois sabedes entender
sempr'o melhor e escolher,
verdade vos quero dizer,
senhor, que servi'e servirei:
pois vos Deus atal foi fazer,
erades bõa pera rei.
E pois vos Deus nunca fez par
de bon sén nen de ben falar,
nen fará ja, a meu cuidar,
mia senhor, por quanto ben hei,
se o Deus quisesse guisar,
erades bõa pera rei.
DINÍS, Don [B 516 / V 99]
Sempr'eu, mia senhor, desejei,
máis que al, e desejarei
vosso ben que mui servid'hei,
mais non con asperança
d'haver de vós ben; ca ben sei
que nunca de vós haverei
senón mal e viltança.
Desej'eu mui máis doutra ren
o que mi pequena prol ten,
ca desej'haver vosso ben,
mais non con asperança
que haja do mal que mi ven
por vós nen galardón por én
senón mal e viltança.
Desej'eu con mui gran razón
vosso ben, se Deus mi perdón,
mui máis de quantas cousas son,
mais non con asperança
que sol coid'eno coraçón
haver de vós por galardón
senón mal e viltança.
DINÍS, Don [B 518b/V 121]
Ai, senhor fremosa, por Deus
e por quan boa vos el fez,
doede-vos algũa vez
de min e destes olhos meus,
que vos viron por mal de si,
quando vos viron, e por mí.
E, porque vos fez Deus melhor
de quantas fez e máis valer,
querede-vos de min doer
e destes meus olhos, senhor,
que vos viron por mal de si,
quando vos viron, e por mí.
E, porque o al non é ren,
senón o ben que vos Deus deu,
querede-vos doer do meu
mal e dos meus olhos, meu ben,
que vos viron por mal de si,
quando vos viron, e por mí.
DINÍS, Don [T 7 /B 520a / V 113]
Quix ben, amigos, e quer'e querrei
ũa molher que me quis e quer mal
e querrá; mais non vos direi eu qual
ést' a molher; mais tanto vos direi:
quix ben e quer'e querrei tal molher
que me quis mal sempr'e querrá e quer.
Quix e querrei e quero mui gran ben
a quen mi quis mal e quer e querrá,
mais nunca homen per mí saberá
quen é; pero direi-vos ũa ren:
quix ben e quer'e querrei tal molher
que me quis mal sempr'e querrá e quer.
Quix e querrei e quero ben querer
a quen me quis e quer, per bõa fe,
mal, e querrá; mais non direi quen é;
mais pero tanto vos quero dizer:
quix ben e quer'e querrei tal molher
que me quis mal sempr'e querrá e quer.
DINÍS, Don [B 520b / V 123]
Quer'eu en maneira de proençal
fazer agora un cantar d'amor,
e querrei muit'i loar mia senhor
a que prez nen fremosura non fal,
nen bondade; e máis vos direi én:
tanto a fez Deus comprida de ben
que máis que todas-las do mundo val.
Ca mia senhor quizo Deus fazer tal,
quando a fez, que a fez sabedor
de todo ben e de mui gran valor,
e con tod'esto é mui comunal
alí u deve; er deu-lhi bon sén,
e des i non lhi fez pouco de ben
quando non quis que lh'outra foss'igual.
Ca en mia senhor nunca Deus pos mal,
mais pos i prez e beldad'e loor
e falar mui ben, e riir melhor
que outra molher; des i é leal
muit', e por esto non sei hoj'eu quen
possa compridamente no seu ben
falar, ca non ha, tra-lo seu ben, al.
DINÍS, Don [B 521b / V 124]
Mesura sería, senhor,
de vós amercear de mí,
que vós en grave día vi,
e én mui grave voss'amor é;
tan grave, que non hei poder
daquesta coita máis sofrer
de que, muit'ha, fui sofredor.
Pero sabe Nostro Senhor
que nunca vo-l'eu merecí,
mais sabe ben que vós serví,
des que vos vi, sempr'o melhor
que nunca eu pudi fazer;
por én querede-vos doer
de min, coitado pecador.
Mais Deus que de tod'é senhor,
me queira poer conselh'i,
ca se meu feito vai assí
e m'el non for ajudador
contra vós, que el fez valer
máis de quantas fezo nacer,
moir'eu, mais non merecedor.
Pero se eu hei de morrer
sen vo-lo nunca merecer,
non vos vej'i prez nen loor.
DINÍS, Don [B 522 / V 105]
Nostro Senhor, hajades bon grado
por quanto m'hoje mia senhor falou;
e tod'esto foi porque se cuidou
que andava doutra namorado;
ca sei eu ben que mi non falara
se de qual ben lh'eu quero cuidara.
Porque mi falou hoj'este día,
hajades bon grado, Nostro Senhor;
e tod'esto foi porque mia senhor
cuidou que eu por outra morría;
ca sei eu ben que mi non falara,
se de qual ben lh'eu quero cuidara.
Por quanto m'hoje falou, haja Deus
bon grado, mais desto non fora ren,
senón porque mia senhor cuidou ben
que doutra eran os desejos meus;
ca sei eu ben que mi non falara,
se de qual ben lh'eu quero cuidara.
Ca tal é que ante se matara
ca mi falar se o sol cuidara.
DINÍS, Don [B 524b / V 127]
Proençaes soen mui ben trobar
e dizen eles que é con amor,
mais os que troban no tempo da flor
e non en outro sei eu ben que non
han tan gran coita no seu coraçón
qual m'eu por mia senhor vejo levar.
Pero que troban e saben loar
sas senhores o máis e o melhor
que eles poden, sõo sabedor
que os que troban, quand'a frol sazón
ha, e non ante, se Deus mi perdón,
non han tal coita qual eu hei sen par.
Ca os
que troban e que s'alegrar
van eno tempo que ten a color
a frol consigu'e, tanto que se for
aquel tempo, logu'en trobar razón
non han, non viven en qual perdiçón
hoj'eu vivo, que pois m'ha de matar.
DINÍS, Don [T 6/ B 529/V 112]
Non sei como me salv'a mia senhor,
se me Deus ant'os seus olhos levar,
ca, par Deus, non hei como m'assalvar
que me non julgue por seu traedor,
pois tamanho temp'ha que guarecí,
sen seu mandad' oír e a non vi.
E sei eu mui ben no meu coraçón
o que mia senhor fremosa fará,
depois que ant'ela for: julgar-m'-á
por seu traedor con mui gran razón,
pois tamanho temp'ha que guarecí,
sen seu mandad' oír e a non vi.
E pois tamanho foi o erro meu
que lhe fiz torto tan descomunal,
se mi a sa mui gran mesura non val,
julgar-m'-á por én por traedor seu,
pois tamanho temp'ha que guarecí,
sen seu mandado oír e a non vi.
E se o juízo passar assí,
ai eu cativ'! E que será de min?
DINÍS, Don [B 529b / V 132]
Que grave coita, senhor, é
a quen ha sempr'a desejar
o vosso ben, que non ha par,
com'eu fac'; e per bõa fe,
se eu a Deus mal merecí,
ben se vinga per vós en mí.
Tal coita mi dá voss'amor
e faz-me levar tanto mal,
que esto m'é coita mortal
de sofrer; e por én, senhor,
se eu a Deus mal merecí,
ben se vinga per vós en mí.
Tal coita sofr', ha gran sazón,
e tanto mal e tant'afán
que par de morte m'é de pran;
e senhor, por esta razón,
se eu a Deus mal merecí,
ben se vinga por vós en mí.
E quer-se Deus vingar assí,
como lhi praz, per vós en mí.
DINÍS, Don [B 531 / V 134]
Assí me trax coitado
e aficad'Amor
e tan atormentado
que, se Nostro Senhor
a ma senhor non met'en cor
que se de mi doia, da mor-
t'haverei prazer e sabor.
Ca viv'en tal cuidado,
come ben sofredor
é de mal aficado
que non pode maior,
se mi non val a que en for-
te ponto vi, ca ja de mor-
t'hei prazer e nen un pavor.
E faço mui guisado,
pois sõo servidor
da que mi non dá grado,
querendo-lh'eu melhor
ca min nen al, por én conor-
t'eu non hei ja senón da mor-
t'ende sõo desejador.
DINÍS, Don [B 533 / V 136]
Senhor, que de grad'hoj'eu querría,
se a Deus e a vós aprouguesse,
que u vós estades, estevesse
convosqu'e por esto me terría
por tan ben-andante
que por rei nen ifante
des alí adeante
non me cambiaría.
E sabendo que vos prazería
que u vós morassedes, morasse,
e que vós eu viss'e vós falasse,
terría-me, senhor, toda vía
por tan ben-andante
que por rei nen ifante
des alí adeante
non me cambiaría.
Ca, senhor, en gran ben vivería,
se u vós vivessedes, vivesse,
e sol que de vós est'entendesse,
terría-me, e razón faría,
por tan ben-andante
que por rei nen ifante
des alí adeante
non me cambiaría.
DINÍS, Don [B 548/V 151]
Quand'eu ben meto femença
en qual vos vej'e vos vi,
des que vos eu conhocí,
Deus que non mente, mi mença,
senhor, se hoj'eu sei ben
que semelh'o voss'en ren.
Quand'eu a beldade vossa
vejo, que vi por meu mal.
Deus que a coitados val,
a min nunca valer possa,
senhor, se hoj'eu sei ben,
que semelh'o voss'en ren.
E quen o
assí non ten,
non vos viu, ou non ha sén.
DINÍS, Don [B 550 / V 153]
Senhor, en tan grave día
vos vi que non podería
máis; e por Santa María,
que vos fex tan mesurada,
doede-vos algún día
de mí, senhor ben talhada.
Pois sempre ha en vós mesura
e todo ben e cordura,
que Deus fez en vós feitura
qual non fez en molher nada,
doede-vos por mesura
de min, senhor ben talhada.
E por Deus, senhor, tomade
mesura por gran bondade
que vós el deu, e catade
qual vida vivo coitada,
e algún doo tomade
de min, senhor ben talhada.
DINÍS, Don [B 572/V 176]
En grave día, senhor, que vos oí
falar e vos viron estes olhos meus!
- Dized', amigo, que poss'eu fazer i
en aqueste feito, se vos valha Deus?
E havede mesura contra mí, senhor!
- Farei, amigo, fazend'eu o melhor.
U vos en tal ponto eu oí falar,
senhor, que non pudi depois ben haver.
- Amigo, quero-vos ora perguntar
que me digades o que poss'i fazer.
E havede mesura contra mí, senhor!
- Farei, amigo, fazend'eu o melhor.
Des que vos vi e vos oí falar, non
vi prazer, senhor, nen dormí nen folguei.
- Amigo, dizede, se Deus vos perdón,
o que eu i faça, ca eu non o sei.
E havede mesura contra mí, senhor!
-Farei, amigo, fazend'eu o melhor.
ESTEVAN DA GUARDA [B 624 / V 225]
Do que ben serve sempr'oí dizer
que ben pede: mais digo-vos de mí,
pero que eu, gran temp'ha, ben serví
ũa dona que me ten en poder,
que non tenho que, per meu ben servir,
eu razón hei de lhi, por én, pidir
o maior ben dos que Deus quis fazer.
Ben entend'eu que logar deve haver
o que ben serve de pidir, por én,
ben con razón, mais est'é tan gran ben
que lhi non pod'outro ben par seer,
pois d'eu ben servir ũa dona tal
por lhi pedir ben que tan muito val
sol non no dev'en coraçón poer.
E, meus amigos, quen ben cousecer
o mui gran ben que Nostro Senhor deu
a esta dona, ben certo sei eu,
se houver sén, que ben pode entender
que, per servir, quantos no mundo son
non deven sol põer en coraçón
que pedir possa en tal ben caber.
Por end'a min convén, querend'ou non,
de servir ben en havendo razón,
que, per servir, haja ben d'atender.
ESTEVAN FAIÁN [A 240 / B 428 / V40]
-Vedes, senhor, quero-vos eu tal ben
qual maior posso no meu coraçón.
E non diredes vos por én de non?
-Non, amigo, mais direi-me outra ren:
non me queredes vós a mí melhor
do que vos eu quer', amigu'e senhor.
-U vos non vejo, non vejo prazer,
se Deus me valha, de ren, nen de mí.
E non diredes que non ést'assí?"
-Non, amigo, mas quero-mi al dizer:
non me queredes vós a mí melhor
do que vos eu quer', amigu'e senhor.
-Amo-vos tanto que eu mui ben sei
que non podía máis, per bõa fe.
E non diredes que assí non é?
-Non, amigo, mais al me vos direi:
non me queredes vós a mí melhor
do que vos eu quer', amigu'e senhor.
ESTEVAN FERNÁNDIZ DE ELVAS [B 618 / V 219]
Ouc'eu dizer ũu verv'aguisado:
"que ben e mal sempre na face ven";
e verdad'é, per com'end'a mí avén
dũa dona, u tod'est'hei osmado,
ca de quanto ben na sa face vi
ven end', amigos, tanto mal a min,
per que o verv'en meu dan'é provado.
Da sa bondade e seu prez mui loado
e sa mesura, nen do seu bon sén
non mi ven mal, mais doutro mui gran ben
que eu, amigos, polo meu pecado
na sa fremosa face conhocí;
por quanto mal end'a min ven d'alí
está o verv'en meu dan'acertado.
De masel'e grand'afán e cuidado
e gran coita que m'aficado ten,
de tod'este a min non fal ende ren,
por qual doaire (quan ben apostado!)
na sa face fremosa conhocí
con gran beldade, amigos, e assí
en meu dan'é o verv'afaçanhado.
E des entón, amigos, entendí
que este vervo, que eu sempr'ouví,
é con verdad'en meu dan'acabado.
ESTEVAN PÉREZ FROIÁN [B 923/V 511]
Senhor, se o outro mundo passar,
assí com'aqueste pass'e passei,
e con tal coita, com'aquí levei
e lev', eno iferno hei de morar
por vós, senhor, ca non por outra ren,
ca por vós perço Deus e sis'e sén,
quando vos vejo dos olhos catar,
atán muit'aposto, que non ha par;
e ja me trabalhei de os cousir
e comecei logu'entón a riir
e er filhei-me logu'i a chorar,
como homen desemparado d'Amor
e de vós, ai fremosa mia senhor,
non sei como esto podess'endurar!
E ja que vos no iferno falei,
senhor fremosa, e na coita d'aquí
que por vós hei, vedes quanto entend'i,
e quanto é daquesto mui ben sei
que alá non podería haver tal
coita qual sofrí, tan descomunal,
e sofr', e nunca por vós acorr'hei,
ca vedes, mia senhor, porque non lo hei:
porque fez Deus vosso corpo atal
en que nunca pode home veer mal,
nen saberá, mais eu gran pavor hei
que vo-lo demandará por min Deus,
pois eu morrer, ai lume destes meus
olhos, que sempre máis que min amei.
ESTEVAN TRAVANCA [A 185]
Pois m'en tal coita ten Amor
por vós, dizede-me, senhor,
que vos non doedes de mí,
en que grave día vos vi
que vos non doedes de mí?
E pois m'el en tal coita ten
por vós, ai meu lum'e meu ben,
que vos non doedes de mí,
en que grave dia vos vi
que vos non doedes de mí?
Ai coita do meu coraçón!
Dizede, se Deus vos perdon,
que vos non doedes de mí,
en que grave dia vos vi
que vos non doedes de mí?
Ai lume destes olhos meus!
Dizede-mi agora, por Deus,
que vos non doedes de mí,
en que grave dia vos vi
que vos non doedes de mí
FERNÁN FERNÁNDEZ COGOMINHO [B 362]
Ai mia senhor, lume dos olhos meus!
U vos non vir, dizede-mi, por Deus,
que farei eu, que vos sempre amei?
Pois m'assí vi, u vos vejo, morrer,
u vos non vir, dizede-m'ũa ren:
que farei eu, que vos sempre amei?
Eu, que nunca outren soubi servir
senón, senhor, vós e, u vos non vir,
que farei eu, que vos sempre amei?
FERNÁN FERNÁNDEZ COGOMINHO [B (366bis)]
Veeron-m'ora preguntar
meus amigos, por que perdí
o sén; e dixi-lhis assí,
ca o non pudi máis negar:
a mia sobrinha mi tolheu
o sén, por que ando sandeu.
Quen ben quiser meu coraçón
saber, por que ensandecí,
pregunte-me, ca ben logu'i
lhi direi eu assí entón:
a mia sobrinha mi tolheu
o sén, por que ando sandeu.
FERNÁN FIGUEIRA DE LEMOS [B 46]
Ai mia senhor, sempre'eu esto temí,
des que vos vi, que m'oi de vós avén:
irdes-vos vós, e ficar eu aquí,
u nunca máis acharei outra ren
de que eu possa gasalhad'haver,
nen me de vos faça coita perder.
Coita, de pran, ja eu non perderei
e non m'atrevo sen vós a guarir,
e sei de fix que ensandecerei.
Pois eu de vós os meus olhos partir,
e vos non vir u vos soía veer,
nunca me Deus leixe i máis viver.
Ca vos vi eu por meu mal, mia senhor
por vós haver ja sempr'a desejar;
e perdud'hei gasalhad'e sabor
de quanto ha no mundo, sen amar:
tod'esto mi vos fezestes perder.
Fez-me vos Deus, por meu mal, ben querer.
Por meu mal foi, pois que vos ja sempr'eu
haverei ja eno meu coraçón
a desejar; e nunca máis do meu
cor perderei mui gran coita, que non
veerei ren que mi possa prazer,
ergo se vir a min por vós morrer.
FERNÁN GARCÍA ESGARAVUNHA [A 119/B 235]
Quan muit'eu am'ũa molher
non o sabe Nostro Senhor;
nen ar sabe quan gran pavor
hei hoj'eu dela, cuido-m'eu;
ca, se o soubesse, sei eu
ca se doería de mí,
e non me faría assí
querer ben a que me mal quer.
Pero que dizen que negar
non xe lhe pode nulha ren
que el non sabia, sei eu ben
que aínd'el non sabe qual
ben lh'eu quero, nen sab'o mal
que m'ela por si faz haver;
ca se o soubesse, doer-
-s'-ía de mí, a meu coidar.
Ca Deus de tal coraçón é
que, tanto que sabe que ten
eno seu mui gran coita alguén,
que logo lh'i conselho pon.
E por esto sei eu que non
sab'el a coita que eu hei;
nen eu nunca o creerei
por aquesto, per bõa fe.
FERNÁN GARCÍA ESGARAVUNHA [A 126 / B 241]
Punhei eu muit'en me quitar
de vós, fremosa mia senhor,
e non quis Deus, nen voss'amor;
e poi-lo non pudi acabar,
dizer-vos quer'eu ũa ren,
senhor que sempre ben quige:
«ar sachaz veroyamen
que ie soy votr'ome lige.»
De querer ben outra molher
punhei eu, ha i gran sazón,
e non quis o meu coraçón;
e pois que el nen Deus non quer,
dizer-vos quer'eu ũa ren,
senhor que sempre ben quige:
«ar sachaz veroyamen
que ie soy votr'ome lige.»
E mia senhor, per bõa fe,
punhei eu muito de fazer
o que a vós foron dizer,
e non pud'; e, pois assí é,
dizer-vos quer'eu ũa ren,
senhor que sempre ben quige:
«ar sachaz veroyamen
que ie soy votr'ome lige.»
FERNÁN GONÇÁLVEZ DE SEAVRA [A 210]
Gran coita sofr'e vou-a negando;
ca non quis Deus que coita sofresse
que eu ousasse, mentre vivesse,
nunca dizer; e por aquist'ando
maravilhado de como vivo
en tan gran coita com'hoj'eu vivo.
E esta coita, de que eu jaço
cuidando sempre, des que me deito,
pois me levo, sol non é en preito,
que cuid'en al; e por én me faço
maravilhado de como vivo
en tan gran coita com'hoj'eu vivo.
Ben sei que home sol non m'entende
qual coita sofr', e como coitado
eu viv'hoje, nen ést'home nado
que o soubesse, que non fosse ende
maravilhado de como vivo
en tan gran coita com'hoj'eu vivo.
E non o ouso dizer, cativo!
De máis, desejo mia mort', e vivo!
FERNÁN GONÇÁLVEZ DE SEAVRA [A 214]
Se hei coita, muito a nego ben,
pero que m'hei a do mundo maior
por vós; mais hei de vós tan gran pavor
que vos direi, mia senhor, que mi avén:
hei gran coita; de máis hei a jurar
que non hei coit'a quen me én preguntar.
A vós non ous'a gran coita a dizer
que hei por vós eno meu coraçón;
e con pavor, assí Deus me perdón,
que hei, senhor, de vos pesar fazer:
hei gran coita; demais hei a jurar
que non hei coit'a quen me én preguntar
FERNÁN GONÇÁLVEZ DE SEAVRA [B 390 (e 389)]
Muitos me preguntan, per boa fe,
preguntas que non devían fazer,
que lhes diga por quen trob', ou qual é.
E por én hei a todos a dizer
ca non saberán quen é mia senhor,
per mí, en tanto com'eu vivo for.
En lho dizer non sería mia prol;
e eles, pois, mi o terrían per mal,
se lho dissesse; e des i per fol
me terrían; e digo-lhes eu al:
ca non saberán quen é mia senhor,
per mí, en tanto como'eu vivo for.
E que han consigo de mi aficar
que lhes diga qual é a senhor que hei?
E en al deverían a falar,
que sería máis sa prol; e direi
ca non saberán quen é mia senhor,
per mí, en tanto com'eu vivo for.
FERNÁN PADRÓN [A 285 / B 976 / V 563]
Se vos prouguess', Amor, ben me devía
cousimento contra vós a valer,
que mig'havedes filhada perfía
tal que non sei como possa viver
sen vós, que me tẽedes en poder
e non me leixades noite nen día.
Por esto faz mal sén quen s'en vós fia,
com'eu, que houvera end'a morrer
por vós, Amor, en que m'eu atrevía
muit', e cuidava con vosc'a vencer
a que me vós fezestes ben querer;
e falistes-me u vos mester havía.
E por aquest', Amor, gran ben sería,
se eu per vós podesse ben haver
de mia senhor, ond'eu ben havería
sol que vos end'houvessedes prazer;
mais vós, Amor, non queredes fazer
nulha ren de quant'eu por ben terría.
E de bon grado ja m'eu partiría
de vós, Amor, se houvess'én lezer,
mais acho-vos comigo toda vía
cada u vou por me vós asconder.
E pois sen vós non posso guarecer,
se me matassedes ja, prazer-m'-ía.
FERNÁN PÁEZ DE TAMALANCOS [B 77]
Vedes, senhor, pero me mal fazedes,
mentr'eu viver, ja vós sempre seredes,
senhor fremosa, de mí poderosa.
Pero me mal fazedes cada día,
mentr'eu viver, seredes toda vía,
senhor fremosa, de mí poderosa.
Per como quer que vós de mí façades,
mentr'eu viver, vós quer'eu que sejades,
senhor fremosa, de mí poderosa.
FERNÁN PÁEZ DE TAMALANCOS [B 78]
Gran mal me faz agora'l-Rei
que sempre serví e amei,
porque me parte d'u eu hei
prazer e sabor de guarir.
Se m'eu da Marinha partir,
non poderei alhur guarir.
Muit'é contra mí, pecador,
el-rei, forte e sen amor,
porque me quita do sabor
e grande prazer de guarir.
Se m'eu da Marinha partir,
non poderei alhur guarir.
FERNÁN RODRÍGUEZ DE CALHEIROS [B 59]
Par Deus, senhor, ora tenh'eu guisado
de viver mal, quant'houver a viver,
ca non quer Deus, nen vós, nen meu pecado
que me queirades per ren entender
com'eu estou mui preto de morrer,
e mui longi d'oír vosso mandado!
Pero sempre vos eu serví de grado,
o melhor que eu soubi de fazer;
e de todo al do mundo foi leixado.
E vós non queredes mentes meter
com'eu estou mui preto de morrer,
e mui longi d'oír vosso mandado!
Ja foi sazón que eu foi acordado,
se vos visse, por vós ja-que dizer.
E ora, mia senhor, non é pensado,
pois que nunca o quisestes saber
com'eu estou mui preto de morrer,
e mui longi d'oír vosso mandado!
FERNÁN RODRÍGUEZ DE CALHEIROS [B 62]
Pero que mia senhor non quer
que por ela trobe per ren,
nen que lhi diga quan gran ben
lhi quero, vel en meu cantar,
non a leixarei a loar.
E pois, quando a vir, rogar-
lh'-ei por Deus que lhi non pes én.
E non lhi devi'a pesar,
ante lhi devi'a prazer,
cuido-m'eu, por homen dizer
dela ben e po-la servir,
mais devía-lho a gracir.
E a mí, por mi o consentir,
me pode por jamais haver.
Se m'ela consentir quiser
aquesto que lh'eu rogarei,
que a servia, gracir-lho-ei,
entanto com'eu vivo for;
e querrei-lhe a grand'amor.
E po-la haver eu melhor,
nunca lhi ren demandarei.
Ca, coido-m'eu, de demandar
que non pode ja máis seer
o por que home a seu poder
serv'e se non trabalha d'al.
Se alí cousimento val
ou i conhocença non fal,
que ha i pedir que fazer?
FERNÁN RODRÍGUEZ DE CALHEIROS [B 68]
Ja m'eu quisera leixar de trobar,
se me leixass'a que mi o faz fazer,
mais non me quer leixar ergo morrer.
E quer leixar-m'en seu poder d'Amor
atán falso nen atán traedor
que nunca punha ergu'en destroír
o que é seu, e que non ha u lh'ir.
Eu que non hei u lh'ir, que a tornar
non haja a el e ao seu poder,
nunca del pudi nen un ben haver,
ca non quis Deus, nen el, nen mia senhor!
Ante me
faz cada día peor,
e non atendo de m'én ben vĩir:
con tod'esto non lhi posso fugir.
A quen Deus quisesse o poder dar
de lhi fogir, muit'estaría ben,
ca de mil coitas, en que homen ten,
se guardaría, daquel desleal
ond'homen non pode haver ergo mal.
E d'Amor nunca home leal vi,
e vejo eu muitos queixar con mí.
Por quantos eu vejo d'Amor queixar,
se ar visse quen se loasse én,
ben mi o podía desdizer alguén
do que del digo; mais non ha i tal
a que u eu veja d'Amor dizer al
se non quant'eu digo que padecí,
sen ben d'amor que nunca eu prendí.
FERNÁN RODRÍGUEZ DE CALHEIROS [B 71]
Que mal matei os meus olhos e mí,
que non tornei a mia senhor veer,
e lhi mentí de quanto lh'ar houv'i:
nunca per mí ja máis dev'a creer.
Pero, que val? Ca nunca eu lezer
ar pud'haver, des que m'eu d'alá vin.
E, que me val quand'eu i non tornei
u lhi convén? Hoera de tornar
sen a ousar veer. Que lhi direi?
Perque o fiz, non me poss'én salvar.
Mais Deus senhor a leixe perdõar
a min, se non, conselho non me sei.
Que coita tal, por eu buscar perdón
ou outro ben, deví'a demandar;
ca assí faz quen erra sen razón,
com'eu errei, que me non poss'achar
nen un conselho bõo que filhar,
porque non fiz seu mandado entón.
FERNÁN VELHO [A 258 / B 435 / V 47]
Quant'eu de vós, mia senhor, receei
a ver, de-lo día en que vos vi,
dizen-mi ora que mi o aguisa assí
Nostro Senhor, como m'eu receei:
de vós casaren. Mais sei ũa ren,
se assí for: que morrerei por én!
E sempr'eu, mia senhor, esto temí
que m'ora dizen de vós a veer;
des que vos soubi mui gran ben querer,
per bõa fe, sempr'eu esto temi:
de vós casaren. Mais sei ũa ren,
se assí for: que morrerei por én!
E sempr'end'eu, senhor, houvi pavor,
des que vos vi e convosco falei
e vós dix'o grand'amor que vos hei;
e, mia senhor, daquest'hei eu pavor:
de vós casaren. Mais sei ũa ren,
se assí for: que morrerei por én!
FERNANDO ESQUÍO [B 1294]
Amor, a ti me venh'ora queixar
de mia senhor, que te faz enviar
cada u dormio sempre m'espertar
e faz-me de gran coita sofredor.
Pois m'ela non quer veer nen falar,
que me queres, Amor?
Este queixume te venh'or dizer:
que me non queiras meu sono tolher
pola fremosa do bon parecer
que de matar home sempr'ha sabor.
Pois m'ela nẽún ben quiso fazer,
que me queres, Amor?
Amor, castiga-te desto, por én
que me non tolhas meu sono por quen
me quis matar e me teve en desden
e de mia morte será pecador.
Pois m'ela nunca quiso fazer ben,
que me queres, Amor?
Amor, castiga-te desto, por tal
que me non tolhas meu sono por qual
me non faz ben e sol me faz gran mal
e mi o fará, desto son julgador.
Poi-lo seu ben cedo coita mi val,
que me queres, Amor?
FERNANDO ESQUÍO [B 1296/V 900]
Senhor, por que eu tant'afán levei,
gran sazón ha, por Deus, que vos non vi
e pero mui longe de vós viví,
nunca aqueste verv'antig'achei:
"Quan longe d'olhos, tan longe de
coraçón".
A minha coita, por Deus, non ha par
que por vós levo sempr'e levarei,
e pero mui longe de vós morei,
nunca pude este verv'antig'achar:
"Quan longe d'olhos, tan longe de
coraçón".
E tan gran coita d'amor hei migo
que o non sabe Deus, mal pecado!,
Pero que vivo muit'alongado
de vós, non acho este verv'antigo:
"Quan longe d'olhos, tan longe de
coraçón"
GALISTEU FERNÁNDIZ [B 1111 / V 701]
Dizen-mi ora que nulha ren non sei
d'home coitado de coita d'amor,
e desta coita sõo sabedor
por aquesto, que vos ora direi:
pela mia coita entend'eu mui ben
quen ha coita d'amor e que lh'avén.
Ha desejos e mui pouco prazer,
ca assí fiz eu, mui gran sazón ha ja,
por uã dona que mi coita dá,
e por aquesto vos venho dizer:
pela mia coita entend'eu mui ben
quen ha coita d'amor e que lh'avén.
GIL PÉREZ CONDE [B 1529]
Quer-mi a mí ũa dona mal,
come se lhi quisess'eu ben,
por que houvesse por mí mal
ou eu por ela algún ben.
Pois lh'eu non quero mal nen ben,
por que mi ha ela a querer mal?
Colheu comigo desamor,
como se lh'houvess'amor eu,
porque houvesse desamor
d'alguén por mí, ou amor eu.
Non a
desamo nen amo eu:
ela por que mi ha desamor?
GIL SÁNCHEZ [B 48]
Tu, que ora vẽes de Monte-maior,
Tu, que ora vẽes de Monte-maior,
digas-me mandado de mia senhor,
digas-me mandado de mia senhor.
Ca se eu seu mandado
non vir, trist'e coitado
serei; e gran pecado
fará, se me non val.
Ca en tal hora nado
foi que, mao pecado,
amo-a endõado,
e nunca end'houvi al.
Tu, que ora viste os olhos seus,
tu, que ora viste os olhos seus,
digas-me mandado dela, por Deus,
digas-me mandado dela, por Deus.
Ca se eu seu mandado
non vir, trist'e coitado
serei; e gran pecado
fará, se me non val.
Ca en tal hora nado
foi que, mao pecado,
amo-a endõado,
e nunca end'houvi al.
GÓMEZ GARCÍA [B 924 / V 512]
A vossa mesura, senhor,
aguardei mal día por mí,
ca desmesura des alí
me faz cada día peior:
ca me busca convosco mal,
e a mesura me non val,
e leixa-me morrer d'amor.
E, senhor, mal día naceu
quen mesura muito aguardou,
como eu guardei e sempre achou
desmesura, que me tolheu,
ca onde eu cuidei haver ben,
por servir nunca houve én ren,
ca desmesura me tolheu.
A vossa mesura gardei,
senhor, sempre máis doutra ren
e a desmesura por én
me faz tal mal que me non sei
con ela ja conselh'haver
e leixa-me d'amor morrer
e da mesura ben non hei.
JOÁN AIRAS [B 945/V 533]
Con coitas d'amor, se Deus mi perdón,
trob', e dizen que meus cantares non
valen ren, porque atán muitos son;
mais muitas coitas mi os fazen fazer,
e tantas coitas, quantas de sofrer
hei, non as posso en un cantar dizer.
Muitas hei, hei cuidad'e sen mi fal;
e faço muito cantares, en tal
que perca coitas, e dizen-mi mal;
mais muitas coitas mi os fazen fazer,
e tantas coitas, quantas de sofrer
hei, non as posso en un cantar dizer.
En muitos cantares tenho que ben
posso dizer mias coitas, e por én
dizen-mi ora que faço i mal sén;
mais muitas coitas mi os fazen fazer,
e tantas coitas, quantas de sofrer
hei, non as posso en un cantar dizer.
Ca, se cuidar i ja mentre viver,
ben cuido que as non possa dizer.
JOÁN AIRAS [B 949 / V 537]
Pero tal coita hei d'amor
que maior non pod'hom'haver,
non moiro nen hei én sabor,
nen morrerei, a meu poder,
porque sempr'atend'haver ben
da dona que quero gran ben.
E os que mui coitados son
d'amor, desejan a morrer,
mais eu, assí Deus mi pardón,
quería gran sazón viver,
porque sempr'atend'haver ben
da dona que quero gran ben.
Mal sén é per desasperar
home de mui gran ben haver
de sa senhor, que lhi Deus dar
pod', e non o quer'eu fazer,
porque sempr'atend'haver ben
da dona que quero gran ben.
E quen deseja mort'haver
por coita d'amor non faz sén,
nen o tenh'eu por de bon sén.
JOÁN AIRAS [B 950 / V 538]
Ouço dizer dos que non han amor
que tan ben poden jurar que o han,
ant'as donas, come min ou melhor;
mais pero o juren non lho creerán,
ca nunca pod'o mentiral tan ben
jurar come o que verdade ten.
Ben
juran eles que as saben amar,
senón que non hajan delas prazer;
mais, que lhis val de assí jurar?;
pero o juren non lho querrán creer,
ca nunca pod'o mentiral tan ben
jurar come o que verdade ten.
JOÁN AIRAS [B 953 / V 541]
Desej'eu ben haver de mia senhor
mais non desej'haver ben dela tal,
por seer meu ben, que seja seu mal;
e por aquesto, par Nostro Senhor,
non quería que mi fezesse ben
en que perdesse do seu nulha ren,
ca non é meu ben o que seu mal for.
Ante cuid'eu que o que seu mal é
que meu mal ést', e cuido gran razón;
por én desejo no meu coraçón
haver tal ben dela, per bõa fe,
en que non perça ren de seu bon prez
nen lh'ar diga nulh'home que mal fez,
e outro ben Deus dela non mi dé.
E ja eu muitos namorados vi
que non davan nulha ren por haver
sas senhores mal, pois a si prazer
fazían, e por esto dig'assí:
se eu mia senhor amo polo meu
ben e non cato a nulha ren do seu,
non am'eu mia senhor, mais amo mí.
E mal mi venha se atal fui eu,
ca, des que no mund'andei por seu,
amei sa prol muito máis c'a de mí.
JOÁN AIRAS [B 957 / V 544]
Que de ben mi ora podía fazer
Deus, se quisess'e non lhi custa ren!:
contar-mi os días que non passei ben
e dar-mi outros tantos a meu prazer
con mia senhor, ca, se Deus mi perdón,
os días que viv'hom'a seu prazer
dev'a contar que viv'e outros non.
E mia vida non devo chamar
vida, mais mort', a que én eu passei
sen mia senhor, ca nunca led'andei
e non foi vida, mais foi gran pesar;
por én saben quantos no mundo son:
os días que viv'home sen pesar
dev'a contar que viv'e outros non.
E os días que me sen mia senhor
Deus fez viver, passei-os eu tan mal
que nunca vi prazer de min nen d'al;
e esta vida foi tan sen sabor
e quen a julgar quiser con razón:
os días que viv'hom'a seu sabor
dev'a contar que viv'e outros non.
JOÁN AIRAS [B 960 / V 547]
A por que perço o dormir
e ando mui namorado,
vejo-a d'aquí partir
e fiqu'eu desemparado;
a mui gran prazer se vai
a que x'én ten súa múa baia;
vestida d'un pres de Cambrai,
Deus, que ben lh'está manto e saia!
A morrer houvi por én
tanto a vi ben talhada,
que parecía mui ben
en súa sela dourada;
as sueiras son d'ensai
e os arções son de faia;
vestida d'un pres de Cambrai,
Deus, que ben lh'está manto e saia!
Se a podess'eu filhar
terría-m'én por ben-andante,
e nos braços a levar
na coma do rocín, deante,
per caminho de Lampai
passar Minho e Doir'e Gaia;
vestida d'un pres de Cambrai,
Deus, que ben lh'está manto e saia!
Se a podess'alongar
quatro légoas de Crecente,
e nos braço-la filhar,
apertá-la fortemente,
non lhi valría dizer «¡ai!»,
nen chamar Deus nen Santa Ovaia;
vestida d'un pres de Cambrai,
Deus, que ben lh'está manto e saia!
JOÁN
BAVECA [B 1108/V 699]
Os que non aman nen saben d'amor
fazen perder aos que amor han.
Vedes por que: quand'ant'as donas van,
juran que morren por elas d'amor,
e elas saben pois que non é'ssi;
e por esto perc'eu e os que ben
lealmente aman, segundo meu sén.
Ca se elas soubessen os que han
ben verdadeiramente grand'amor,
d'alguén se doería sa senhor,
mais, por aqueles que o jurad'han,
cuidan-s'elas que todos taes son;
e por esto perc'eu e os que ben
lealmente aman, segundo meu sén.
E aqueles que ja medo non han
que lhis faça coita sofrer amor,
vẽen ant'elas e juran melhor
ou tan ben come os que amor han,
e elas non saben quaes creer;
e por esto perc'eu e os que ben
lealmente aman, segundo meu sén.
E os ben desanparados d'amor
juran que morren con amor que han,
seend'ant'elas, e menten de pran;
mais, quand'ar vẽen os que han amor,
ja elas cuidan que vẽen mentir;
e por esto perc'eu e os que ben
lealmente aman, segundo meu sén.
JOÁN DE GAIA [B 1450 / V 1060]
Meus amigos, pois me Deus foi mostrar
a mia senhor, que quero mui gran ben,
trobei eu sempre polo seu amor
e meu trobar nunca me valeu ren
contra ela, mais vedes que farei:
pois me non val trobar por mia senhor,
oimais quer'eu ja leixar o trobar
E buscar outra razón, se poder,
per que possa esta dona servir
e veerei se me fará sequer
algũa ren, per que possa partir
mui grandes coitas do meu coraçón,
e sei que assí me conselhará
o meu amigo, que me gran ben quer.
Ca doutra guisa non posso haver i
conselho ja per esta razón tal,
ca eu, amigos, da morte pret'estou,
se m'a esto Nostro Senhor non val,
pero da mort'hei sabor, a la fe,
ca, se morrer, dirán que me matou
a melhor dona que eu nunca vi.
JOÁN FERNÁNDEZ DE ARDELEIRO [B 1328/V 934]
A mi dizen quantos amigos hei
por que vivo tan muit'en Portugal,
ca muit'ha ja que non fig'i mia prol.
Digo-lhis eu como, e vos eu direi,
meus amigos, non mi o digades sol,
ca mia prol é de viver eu u vir
vel ũa vez a que vi por meu mal.
E a est'hoje, quanto ben eu hei,
nen me digades, amigos, i al,
ca enquant'eu poder veer os seus
olhos, meu dano ja nunca farei;
mais mia gran prol vedes por que, par Deus,
ca me querrá matar se m'én partir
esta gran coita que me nunca fal.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 229/B 419/V 30]
Amigos, non poss'eu negar
a gran coita que d'amor hei,
ca me vejo sandeu andar,
e con sandece o direi:
Os olhos verdes que eu vi
me fazen ora andar assí.
Pero quen-quer x'entenderá
aquestes olhos quaes son;
e dest'alguén se queixará;
mais eu, ja quer moira, quer non:
Os olhos verdes que eu vi
me fazen ora andar assí.
Pero non devia a perder
home, que ja o sén non ha,
de con sandece ren dizer;
e con sandece digu'eu ja:
Os olhos verdes que eu vi
me fazen ora andar assí.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 230 / B 420 / V 31-32]
-Senhor, veedes-me morrer,
desejando o vosso ben;
e vos non dades por én ren,
nen vos queredes én doer?
-Meu amigu', enquant'eu viver,
nunca vos eu farei amor
per que faça o meu peor.
-Mia senhor, por Deus que vos fez,
que me non leixedes assí
morrer, e vós faredes i
gran mesura con mui bon prez!
-Direi-vo'-l', amig', outra vez:
nunca vos eu farei amor
per que faça o meu peor.
-Mia senhor, que Deus vos perdón,
nembre-vos quant'afán levei
por vós, ca por vós morrerei.
E forçad'esse coraçón!
-Meu amig', ar direi que non:
nunca vos eu farei amor
per que faça o meu peor.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 233 / B 423 / V 35]
Amigos, quero-vos dizer
a mui gran coita'n que me ten
ũa dona que quero ben
e que me faz ensandecer.
E, catando po-la veer,
assí and'eu, assí and'eu,
assí and'eu, assí and'eu!
E ja m'eu conselho non sei,
ca ja o meu adubad'é;
e sei mui ben, per bõa fe,
que ja sempr'assí andarei.
Catando, se a veerei,
assí and'eu, assí and'eu,
assí and'eu, assí and'eu!
E ja eu non posso chorar,
ca ja chorand'ensandecí;
e faz-mi amor andar assí
como me veedes andar:
catando per cada logar,
assí and'eu, assí and'eu,
assí and'eu, assí and'eu!
E ja o non posso negar:
alguén me faz assí andar!
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 234 / B 424 / V 36]
Quantos han gran coita d'amor
eno mundo, qual hoj'eu hei,
querrían morrer, eu o sei,
e haverían én sabor.
Mais mentr'eu vos vir, mia senhor,
sempre m'eu querría viver,
e atender e atender!
Pero ja non posso guarir,
ca ja cegan os olhos meus
por vós, e non me val i Deus
nen vós; mais por vós non mentir,
enquant'eu vós, mia senhor, vir,
sempre m'eu querría viver,
e atender e atender!
E tenho que fazen mal sén
quantos d'amor coitados son
de querer sa morte se non
houveron nunca d'amor ben,
com'eu faç'. E, senhor, por én
sempre m'eu querría viver,
e atender e atender!
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 236]
Se m'ora Deus gran ben fazer quisesse,
non m'havía máis tant'a fazer:
leixar-m'aquí, u m'ora'stou, viver.
E do seu ben nunca m'el outro desse!
Ca ja sempr'eu veer ía d'aquí
aquelas casas u mia senhor vi,
e catá-la ben, quanto m'eu quissese.
Par Deus, senhor, viçoso vivería
e en gran ben e en mui gran sabor
veé-las casas u vi mia senhor.
E catara-la quant'eu cataría!
Mentr'eu daquesto houvess'o poder
d'aquelas casas que vejo veer,
nunca én ja os olhos partiría!
D'aquí vej'eu Barcelos e Faría,
e vej'as casas u ja vi alguén,
per bõa fe, que me nunca fez ben.
Vedes por que: porque x'o non quería.
E pero sei que me matará'mor,
enquant'eu fosse d'aquí morador,
nunca eu ja del morte temería.
E esse pouco que hei de viver,
vivé-lo-ía a mui gran prazer,
ca mia senhor nunca mi o sabería.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 237]
Estes meus olhos nunca perderán,
senhor, gran coita, mentr'eu vivo for.
E direi-vos, fremosa mia senhor,
destes meus olhos a coita que han:
choran e cegan quand'alguén non veen,
e ora cegan per alguén que veen.
Guisado tẽen de nunca perder
meus olhos coita e meu coraçón.
E estas coitas, senhor, minhas son;
mais-los meus olhos, per alguén veer,
choran e cegan quand'alguén non veen,
e ora cegan per alguén que veen.
E nunca ja poderei haver ben,
pois que Amor ja non quer, nen quer Deus.
Mais os cativos destes olhos meus
morrerán sempre por veer alguén:
choran e cegan quand'alguén non veen,
e ora cegan per alguén que veen.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [A 239]
Esso mui pouco que hoj'eu falei
con mia senhor, gradecí-o a Deus;
e gran prazer viron os olhos meus,
mais do que dixe gran pavor per hei,
ca me tremía'ssi o coraçón
que non sei se lho dixe, ou se non.
Tan gran sabor houv'eu de lhe dizer
a mui gran coita que sofr'e sofrí
por ela; mais tan mal-día nací,
se lh'o hoj'eu ben non fiz entender,
ca me tremía'ssi o coraçón
que non sei se lho dixe, ou se non.
Ca nunca eu falei con mia senhor,
senón mui pouc'hoj'; e direi-vos al:
non sei, se me lho dixe ben, se mal,
mais do que dixe, estou a gran pavor,
ca me tremía'ssi o coraçón
que non sei se lh dixe, ou se non.
E a quen muito trem'o coraçón,
nunca ben pod'acabar sa razón!
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [B 417 / V 28]
Queixei-m'eu destes olhos meus,
mais ora, se Deus mi perdón,
quero-lhis ben de coraçón;
e des oimais quer'amar Deus,
ca mi mostrou quen hoj'eu vi.
Ai, que parecer hoj'eu vi!
Sempre m'eu d'Amor queixarei,
ca sempre mi dele mal ven;
mais os meus olhos quer'eu ben,
e ja sempre Deus amarei,
ca mi mostrou quen hoj'eu vi.
Ai, que parecer hoj'eu vi!
E mui gran queixum'hei d'Amor,
ca sempre me coita sol dar;
mais os meus olhos quer'amar
e quer'amar Nostro Senhor,
ca mi mostrou quen hoj'eu vi.
Ai, que parecer hoj'eu vi!
E se cedo non vir quen vi,
cedo morrerei por quen vi.
JOÁN GARCÍA DE GUILHADE [B (748bis) / V 351]
Vi hoj'eu donas mui ben parecer
e de mui bon prez e de mui bon sén
e muit'amigas son de todo ben,
mais dũa moça vos quero dizer:
de parecer venceu quantas achou
ũa moça que x'agora chegou.
Cuidava-m'eu que non havían par
de parecer as donas que eu vi,
atán ben me parecían alí,
mais, poi-la moça filhou seu logar,
de parecer venceu quantas achou
ũa moça que x'agora chegou.
Que feramente as todas venceu
a mocelinha en pouca sazón:
de parecer todas vençudas son!
Mais, poi-la moça i pareceu,
de parecer venceu quantas achou
ũa moça que x'agora chegou.
JOÁN LOBEIRA [B 246]
Muitos que mi oen loar mia senhor
e falar no seu ben e no seu prez
dizen eles que algũu ben me fez;
e digu'eu: o ben do mundo melhor
me fez e faz, assí Deus me perdón,
desejar, mais en outra guisa non.
Fal'eu da sa bondade e do seu sén,
e dizen-m'eles, quand'esto digu'eu,
que ben mi faz, porque soon tan seu;
e digu'eu: o ben sobre todo ben
me fez e faz, assí Deus me perdón,
desejar, mais en outra guisa non.
JOÁN LÓPEZ DE ULHOA [A 200 / B 351]
Quand'eu podía mia senhor
veer, ben desejava entón
dela eno meu coraçón;
e non quería ja melhor
de lhe falar e a veer
e nunca outro ben haver.
Chorand'entón dos olhos meus,
con tanto ben desejava al!
E sofro agora muito mal;
e non querría máis a Deus
de lhe falar e a veer
e nunca outro ben haver.
Eu perdía entón o sén
quando lhe podía falar,
por seu ben, que me desejar
faz Deus, me fezesse este ben
de lhe falar e a veer
e nunca outro ben haver.
JOÁN LÓPEZ DE ULHOA [A 202 / B 353]
Quand'hoj'eu vi per u podía ir
a essa terra u é mia senhor,
e u eu d'ir havía gran sabor
e me d'alí non podía partir:
chorei tan muito destes olhos meus
que non vi ren e chamei muito Deus.
Preto fui én, que podera chegar,
se eu ousasse, ced'u ela é;
mais houvi gran coita, per bõa fe,
e pois d'alí me non ousei quitar:
chorei tan muito destes olhos meus
que non vi ren e chamei muito Deus.
Por mal de min hoj'eu o logar vi
per u ira, se ousasse, alá;
pero m'ela non fez ben, nen fará,
catando-la direi-vos que fiz i:
chorei tan muito destes olhos meus
que non vi ren e chamei muito Deus
que me valess', e non quis el assí,
nen me deu ren de quanto lhe pedí.
JOÁN LÓPEZ DE ULHOA [A 206/B 357]
Nostro Senhor, que non fui guardado
d'eu en tal tempo com'este viver,
que o que soían por ben tẽer
ora o tẽen por desguisado.
Que este mund'é ja tornad'en al
que todo prez tẽen ora por mal!
A que mal tempo eu sõo chegado!
Que mal fui eu desaventurado
que en tal tempo fui ben querer
atal dona, de que non poss'haver
ben, e por que ando mui coitado!
E as gentes, que me veen andar
assí coitado, van én posfaçar
e dizen: «Muit'anda namorado».
E de min han ja mui posfaçado
porque saben ca lhe quero gran ben,
que me devían a preçar por én,
e por én sõo máis pouco preçado;
e viv'en coita, nunca maior vi,
e mia senhor non me quer valer i,
e assí fiquei desamparado.
E esta coita ten-me chegado
a mort', e non guarrei per niun sén,
pois mia senhor non quer por mí dar ren,
de que eu sempre andei enganado.
E moir'e, pois preto da mort'estou,
muito me praz, que enfadado vou
deste mundo que é mal parado.
JOÁN LÓPEZ DE ULHOA [A 209 / B 360]
Sempr'eu, senhor, roguei a Deus por mí
que me desse de vós ben, e non quer.
Mais quero-lh'al rogar e, pois souber
que lh'al rogo, al me dara logu'i,
ca lhe rogu'eu que nunca me dé ben
de vós, e cuido que mi o dé por én.
E per aquesto quero eu provar
Deus, ca muit'ha que lhe por al roguei
de vós, senhor; mais ora veerei
se me ten prol de o assí rogar,
ca lhe rogu'eu que nunca me dé ben
de vós, e cuido que mi o dé por én!
Pois assí é que m'el sempre deu al,
e al desej'eu no meu coraçón,
rogar-lh'-ei est', e cuidará que non
será meu ben, e dara-mi-o por mal,
ca lhe rogu'eu que nunca me dé ben
de vós, e cuido que mi o dé por én!
JOÁN MÉNDIZ DE BRITEIROS [B 861 / V 447]
Eia, senhor, aque-vos min aquí!
Que coita houvestes, ora, d'enviar
por min? Non foi se non por me matar,
pois todo meu mal tẽedes por ben:
por én, senhor, máis val d'eu ir d'aquén
ca d'eu ficar, sen vosso ben fazer,
de máis haver esses olhos veer
e desejar o vosso ben, senhor,
de que eu sempre foi desejador,
e meus desejos e meu coraçon
nunca de vós houveran se mal non;
e, por est', é milhor de m'ir, par Deus,
u eu non possa poer estes meus
olhos nos vossos, de que tanto mal
me ven, senhor, e gran coita mortal
me vós destes eno coraçón meu,
e, mia senhor, pero que m'é mui greu,
nulh'home nunca mi o estraiará.
E, pois m'eu for, mia senhor, que será?
Pois mi assí faz o voss'amor ir ja
como vai cervo lançad'a fugir.
JOÁN MÉNDIZ DE BRITEIROS [B 863 / V 449]
Estranho mal e estranho pesar
é hoje o meu de quantos outros son
no mundo ja, pois á mia senhor non
praz que eu moira, mais quer que assí
haj'a viver a gran pesar de min.
E por aquesto, assí Deus me perdón,
muito m'é grave de viver e non
posso viver se est'hei a passar.
E, por én, sempre todo m'estranhar
devi'aquesto con mui gran razón,
pois as mias coitas o meu coraçón
sofrer non pode, mais sei que, des i,
tanto sofresse com'eu sofr'aquí.
Hei a
viver sen grad'e, des entón,
viv'en pesar: por én meu coraçón
non pode ja tanto mal endurar.
JOÁN MÉNDIZ DE BRITEIROS [B 867 / V 453]
Vistes tal cousa, senhor, que mi avén
cada que venho convosco falar?
Sol que vos vejo, logu'hei a cegar,
que sol non vej', e que vos venha ben,
pois mi assí cega vosso parecer,
se ceg'assí quantos vos van veer!
Cegu'eu de pran daquestes olhos meus,
que ren non vejo, par Deus, mia senhor;
atant'hei ja, de vos veer, sabor
que sol non vej', e que vos valha Deus,
pois mi assí cega vosso parecer,
se ceg'assí quantos vos van veer!
Vosso parecer faz a min entón,
senhor, cegar, tanto que venh'aquí
por vos veer, e logu'eu ceg'assí
que sol non vej', e que Deus vos perdón,
pois mi assí cega vosso parecer,
se ceg'assí quantos vos van veer!
E pois eu cego, Deus, que ha poder,
non ceg'assí quantos vos van veer!
JOÁN NÚNEZ CAMANEZ [A 113 / B 226]
Rogaría eu mia senhor,
por Deus, que me fezesse ben;
mais hei dela tan gran pavor
que lhe non ouso falar ren
con medo de se m'assanhar
e me non querer pois falar.
Diría-lh'eu, de coraçón,
como me faz perder o sén
o seu bon parecer; mais non
ous', e tod'aquesto mi avén
con medo de se mi assanhar
e me non querer pois falar.
Pois me Deus tal ventura deu
que m'en tamanha coita ten
amor, ja sempre serei seu
mais non a rogarei por én,
con medo de se m'assanhar
e me non querer pois falar.
JOÁN PÉREZ DE AVOÍN [A 184 / B 677 / V 279]
Muitos vej'eu que se fazen de mí
sabedores que o non son, de pran,
nen o foron nunca, nen o serán;
e pois que eu deles estou assí,
non saben tanto que possan saber
qual ést'a dona que me faz morrer.
Ca sempre m'eu de tal guisa guardei
que non soubessen meu mal nen meu ben,
e fazen-s'ora sabedores én;
mais, pero cuidan saber quant'eu sei,
non saben tanto que possan saber
qual ést'a dona que me faz morrer.
Diga-x'andando quis o que quiser,
ca me sei eu como deles estou;
ben grad'a Deus, que m'end'assí guardou
que, se s'aquesto per mí non souber,
non saben tanto que possan saber
qual ést'a dona que me faz morrer.
E muito saben, se nunca saber
o per mí poden, nen per lh'eu dizer.
JOÁN SERVANDO [B 1074 / V 664]
Un día vi mia senhor,
que mi deu atal amor
que non direi per u for
quen ést'e, per nulha ren,
non ous'eu dizer por quen
mi ven quanto mal mi ven.
Preguntan-me cada día
polo que non ousaría
dizer, ca m'hei toda vía
medo de mort', e, por én,
non ous'eu dizer por quen
mi ven quanto mal mi ven.
Preguntan-m'en puridade
que lhis diga én verdade;
mais eu, con gran lealdade
e por non fazer mal sén
non ous'eu dizer por quen
mi ven quanto mal mi ven.
Andan-m'assí preguntando
que lhis diga por que ando
trist', e eu, por San Servando,
con pavor que hei d'alguén,
non ous'eu dizer por quen
mi ven quanto mal mi ven.
JOÁN SOÁIREZ SOMESSO [A 14 / B 107]
Quero-vos eu ora rogar
por Deus, que vos fez, mia senhor,
non catedes o desamor
que m'havedes, nen o pesar
que vos eu faço en vos querer
ben; e devede-lo sofrer
por Deus e por me non matar.
Ca nunca vos eu rogarei
por outra ren, mentr'eu viver,
senón que vos jac'en prazer,
por Deus, senhor, esto que sei
que vos agora é pesar;
ca vos pesa de vos amar
e eu non posso end'al fazer.
Ca se eu houvesse poder
de qual dona quisess'amar,
atal senhor fora filhar
onde cuidasse ben haver;
mais de vós nunca o cuidei
haver, senhor, mais havé-l'-ei,
mentr'eu viver, a desejar.
E sabedes, des que vos vi,
mia senhor, sempr'eu desejei
o vosso ben, e vos neguei
meu cor dest', e vo-l'encobrí.
Mais agora ja por morrer,
se vos pesa, ou por viver,
se vos prouguer, vo-lo direi.
JOÁN SOÁIREZ SOMESSO [A 26 / B 119]
Muito per dev'a gradecer,
(segund'agora meu cuidar)
a Deus, a quen faz ben querer
senhor, con que pode falar
en lhe sa coita descobrir.
Mais este ben, por non mentir,
non vo-lo quis el a min dar;
mais fez-m'atal senhor haver
de que m'houve sempre a guardar,
des que a vi, de m'entender
qual ben lhe quero, e de provar
se me quería consentir
quan pouco quer, sol de mi oír
a cuita que me faz levar.
Ca ja toda per nulha ren
non na podería saber
per min; nen ar sei hoj'eu quen
mi a toda podesse creer,
mentre me viss'assí andar
viv'ontr'as gentes, e falar,
e d'atal coita non morrer,
de qual, desejando seu ben,
me faz o seu amor sofrer,
ca de mẽor morreu ja'lguén;
mais Deus me faz assí viver
en tan gran coita, por mostrar
per min ca xe pod'acabar
quant'el no mundo quer fazer.
JOÁN SOÁIREZ SOMESSO [B 106]
Ũa donzela quig'eu mui gran ben,
meus amigos, assí Deus me perdón.
E ora ja este meu coraçón
anda perdudo e fora de sén
por ũa dona, se me valha Deus,
que depois viron estes olhos meus,
que mi a semelha mui máis doutra ren.
Porque a donzela nunca verei,
meus amigos, enquanto eu ja viver,
por esso quer'eu mui gran ben querer
a esta dona, en que vos falei,
que me semelha a donzela que vi.
E a dona servirei des aquí,
pola donzela que eu muito amei.
Porque da dona son eu sabedor,
meus amigos, assí veja prazer,
que a donzela en seu parecer
semelha muit', e por end'hei sabor
de a servir, pero que é meu mal.
Serví-la-ei, e non servirei al,
por a donzela, que foi mia senhor.
JOÁN SOÁIREZ SOMESSO [B 124]
Ora non poss'eu ja creer
que homen per coita d'amor
morreu nunca, pois na maior
viv'eu que pod'Amor fazer
haver a nulh'homen per ren;
e pois eu vivo, non sei quen
podesse nunca del morrer.
E gran medo soía haver
de morrer eu por mia senhor;
mais, Deu-lo sab', este pavor
todo m'ela fezo perder;
ca por ela conhosqu'eu ben
que, se Amor matass'alguén,
non leixaría min viver.
Pero faz-m'el tanto de mal
quanto lh'eu nunca poderei
contar, enquanto viverei,
pero me nunca punh'en al
senón a mia coita dizer.
E quen-quer poderá entender
que gran coita per ést'atal.
E mia senhor non sabe qual
x'é esta coita que eu levei
por ela, des que a amei,
ca non ést'antre nós igual
est'amor, nen lhi faz saber
com'el é grave de sofrer.
E por aquesto me non val!
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 164 / B 317]
Non me soub'eu dos meus olhos melhor
per nulha ren vingar ca me vinguei.
E direi-vos que mal que os matei:
levei-os d'u vejan sa senhor.
E fiz seu mal e do meu coraçón
por me vengar deles, e por al non.
Ca me non podían, per nulha ren,
sen veé-lo mui bon parecer seu,
fazer gran mal. Mais, que lhes ar fiz eu?
Levei-os d'u a viían por én.
E fiz seu mal e do meu coraçón
por me vengar deles, e por al non.
E na sazón que lhes eu entendí
que eles havían de a veer
maior sabor, pero me de fazer
mui grave foi, levei-os eu alí.
E fiz seu mal e do meu coraçón
por me vengar deles, e por al non!
E na vengança que deles prendí,
gran mal per fiz a eles e a mí.
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 165 / B 317bis]
Nunca coitas de tantas guisas vi
como me fazedes, senhor sofrer;
e non vos queredes de min doer
e, vel por Deus, doede-vos de mí!
Ca, senhor, moir', e vedes que mi avén:
se vos alguén mal quer, quero-lh'eu mal,
e quero mal quantos vos queren ben.
E os meus olhos, con que vos eu vi,
mal quer', e Deus que me vos fez veer,
e a morte que me leixa viver,
e mal o mundo por quant'i nací.
Ca, senhor, moir', e vedes que mi avén:
se vos alguén mal quer, quero-lh'eu mal,
e quero mal quantos vos queren ben.
A mia ventura quer'eu mui gran mal,
e quero mal ao meu coraçón,
e tod'aquesto, senhor, coitas son;
e quero mal Deus porque me non val.
Ca, senhor, moir', e vedes que mi avén:
se vos alguén mal quer, quero-lh'eu mal,
e quero mal quantos vos queren ben.
E tenho que faço dereit'e sén
en querer mal quen vos quer mal e ben.
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 166 / B 318]
Atal vej'eu aquí ama chamada
que, de-lo día en que eu nací,
nunca tan desguisada cousa vi,
se por ũa destas dúas non é:
por haver nom'assí, per bõa fe,
ou se lho dizen porque ést'amada,
ou por fremosa, ou por ben talhada.
Se por aquest'ama dev'a seer,
é-o ela, podede-lo creer,
ou se o é po-la eu muit'amar,
ca ben lhe quer'e posso ben jurar:
poi-la eu vi, nunca vi tan amada.
E nunca vi cousa tan desguisada
de chamar home ama tal molher
tan pastorinh', e se lho non disser
por tod'esto que eu sei que lh'haver:
porque a vej'a todos querer ben,
ou porque do mund'é a máis amada.
E oíde como vos eu disser,
que, pero me Deus ben fazer quiser,
sen ela non me pode fazer nada!
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 167-168 / B 319]
As graves coitas, a quen as Deus dar
quer e o mal d'amor, gran ben faría
se lhe desse (pero non lhe daría)
con quen ousasse en sas coitas falar,
en tal guisa que lho non entendesse
con quen o falasse, e que se doesse
del; mais non sei de Deus se podería.
Pero sei ben, aquant'é meu coidar,
a quen esto desse, ca lhe daría
máis longa vida, e que lh'i faría
daquelas coitas haver máis vagar.
E non sei al per que sén non perdesse
quen máis houvesse, e cedo non morresse;
e per esto cuido que vivería.
Destas coitas eu podía falar
come quen as padece cada día;
mais non é tempo ja, nen me valría.
Mais guarde-se quen se poder guardar,
e non s'esforce en senhor que prendesse,
a melhor, nen que melhor parecesse
deste mundo, ca peor lh'i faría.
En tan grave día senhor filhei
a que nunca "senhor" chamar ousei.
De esta coita nunca eu vi maior:
morrer, e non lh'ousar dizer "senhor".
Ca, de pran, moiro, querendo-lhe ben,
pero non lh'ous'én dizer nulha ren.
Ca dizé-lo cuidei ou a morrer,
e pois-la vi non lh'ousei ren dizer,
ca por máis mia prol tenho de morrer!
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 175 / B 326]
Deus que mi hoj'aguisou de vos veer
e que é da mia coita sabedor,
el sab'hoje que con mui gran pavor
vos digu'eu est', e ja hei de dizer:
«Moir'eu, e moiro por alguén.
E nunca vos máis direi én».
E mentr'eu vi que podía viver
na mui gran coita'n que vivo d'amor,
non vos dizer ren tive por melhor;
mais digu'esto, pois me vejo morrer:
«Moir'eu, e moiro por alguén.
E nunca vos máis direi én».
E non ha no mundo filha de rei
a que d'atanto devess'a pesar
nen estrãidade d'hom'a filhar,
por quant'ist'é, que vos ora direi:
«Moir'eu, e moiro por alguén.
E nunca vos máis direi én».
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 176 / B 327]
Desmentido m'ha'qui un trobador
do que dixi da ama sen razón,
de cousas pero, e de cousas non;
mais u mentí, quero-mi-o eu dizer:
u non dixi o meo do parecer
que lhi mui bõo deu Nostro Senhor.
Ca, de pran, a fez parecer melhor
de quantas outras eno mundo son,
e mui máis mansa, e máis con razón
falar e riir, e tod'al fazer;
e fezo-lhe tan muito ben saber
que en todo ben é mui sabedor.
E por esto rogo Nostro Senhor
que lhe meta eno seu coraçón
que me faça ben, poi-lo a ela non
ouso rogar; e se m'ela fazer
quisesse ben, non querría seer
rei, nen seu filho, nen emperador,
se per i seu ben houvess'a perder;
ca sen ela non poss'eu ben haver
eno mundo, nen de Nostro Senhor.
JOÁN SOÁREZ COELHO [A 178 / B 329]
Dizen que digo que vos quero ben,
senhor, e buscan-me convosco mal;
mais rog'a Deus, senhor, que pod'e val
e que o mund'e vós en poder ten:
se o dixe, mal me leixe morrer,
se non, senhor, quen vo-lo foi dizer!
E venh'a vós, chorando destes meus
olhos con vergonha e con pavor
e con coita que hei desto, senhor,
que vos disseron, e rog'assí Deus:
se o dixe, mal me leixe morrer,
se non, senhor, quen vo-lo foi dizer!
No'me sei én doutra guisa salvar,
mais nunca o soub'home nen molher
per mí, nen vós, e Deus, se lhe prouguer,
rogu'eu assí quanto posso rogar:
se o dixe, mal me leixe morrer,
se non, senhor, quen vo-lo foi dizer!
JOÁN VÁSQUIZ DE TALAVEIRA [A 245 / B 433 / V 45]
Estes que ora dizen, mia senhor,
que saben ca vos quer'eu mui gran ben,
pois én nunca per mí souberon ren,
querri'agora seer sabedor:
per quen o poderon eles saber,
pois mi o vós nunca quisestes creer?
Ca, mia senhor, sempre o eu neguei
quant'eu máis pude, assí Deus me perdón,
e dizen ora quantos aquí son
que o saben. Mais, como saberei
per quen o poderon eles saber,
pois mi o vós nunca quisestes creer?
JOÁN ZORRO [B 11151a-1152a / V 754]
En Lixboa, sobre lo mar
barcas novas mandei lavrar,
ai mia senhor velida!
En Lixboa, sobre lo ler,
barcas novas mandei fazer,
ai mia senhor velida!
Barcas novas mandei lavrar
e no mar as mandei deitar,
ai mia senhor velida!
Barcas novas mandei fazer
e no mar as mandei meter,
ai mia senhor velida!
JUIÃO BOLSEIRO [B 1076 / V 667]
Ai mia senhor, todo ben mi a mí fal,
mais non mi fal gran coita, nen cuidar,
des que vos vi, nen mi fal gran pesar;
mais non mi valha o que pod'e val,
se hoj'eu sei onde mi venha ben,
ai mia senhor, se mi de vós non ven.
Non mi fal coita, nen vejo prazer,
senhor fremosa, des que vos amei;
mais a gran coita que eu por vós hei
ja Deus, senhor, non mi faça lezer,
se hoj'eu sei onde mi venha ben,
ai mia senhor, se mi de vós non ven.
Nen ren non poden veer estes meus
olhos no mund'ond'eu haja sabor,
sen veer vós, e non mi val Amor;
nen mi valhades vós, senhor, nen Deus,
se hoj'eu sei onde mi venha ben,
ai mia senhor, se mi de vós non ven.
LOPO [B 1112 / V 703]
Eu, mui coitado, non acho razón
per que possa ir u é mia razón
e, pero que m'hei d'ir i gran sabor,
sol non vou i, e ha mui gran sazón
que non fui i, e por esto mi avén:
por non saberen a quen quero ben.
E non ach'eu razón e por est'é,
por que m'hei de guardar e de temer
de mi o saberen, mais po-la veer
moir', e gran temp'ha ja, per bõa fe,
que non fui i, e por esto mi avén:
por non saberen a quen quero ben.
Por esto non poss'eu razón achar
como a veja, nen sei que facer,
e valer-m'-ía mui máis én morrer,
pois que tan muit'ha ja, si Deus m'empar,
que non fui i, e por esto mi avén:
por non saberen a quen quero ben,
nen saberán, mentr'eu aqueste sén
houver, que hei per min quen quero ben.
LOURENÇO [B 1102 / V 693]
Senhor fremosa, oí eu dizer
que vos levaron d'u vos eu leixei
e d'u os meus olhos de vós quitei:
aquel día fora ben de morrer
eu, e non vira atán gran pesar
qual mi Deus quis de vós amostrar.
Porque vos foron, mia senhor, casar
e non ousades, vós, dizer ca non:
por én, senhor, assí Deus mi pardón,
máis mi valera ja de me matar
eu, e non vira atán gran pesar
qual mi Deus quis de vós amostrar.
MARTÍN MOXA [A 304]
Cativo, mal conselhado!
Que me non sei conselhar,
e sempre viv'en cuidado,
pero non posso cuidar
cousa que me proe tenha
contra que m'en coita ten:
ante, cuid'eu que me venha
peor do que m'or'avén.
Cuid'est', e cuido guisado,
ca me quis Deus aguisar
que sempr'amei desamado,
e faz-me senhor amar
tan de prez, e que parece
tan ben que, per parecer
e per prez, outre merece
que a possa merecer.
Mais non am'eu per meu grado,
nen ar cuid'a gradoar
d'Amor, que me ten forçado;
pero quero-m'esforçar,
con sén e con lealdade,
d'amar e seer leal;
e senhor tan sen maldade,
non me fará sempre mal.
Ca sempr'eu serei pagado
de quanto s'ela pagar
e de fazer seu mandado,
se m'ela quiser mandar,
como se me ben fezesse,
assí como me mal faz,
ou lh'o meu amor prouguesse,
assí como lhe despraz.
MARTÍN MOXA [B 892 / V 476]
Amor, de vós ben me posso loar
de qual senhor mi fazedes amar;
mais dũa cousa me devo queixar,
quant'é meu sén:
u mesura nen mercee non fal
nen outro ben,
mesur'a mí nen mercee non val
nen outra ren.
Gradesco-vos que mi destes senhor
fermosa e de todo ben sabedor;
mais, pois mi a destes, pese-vos, Amor,
do que mi avén:
u mesura nen mercee non fal
nen outro ben,
mesur'a mí nen mercee non val
nen outra ren.
Am'eu e trob'e servi', a máis poder,
aquesta dona por seu ben haver;
mais, quando lh'a coita venho dizer
en que me ten,
u mesura nen mercee non fal
nen outro ben,
mesur'a mí nen mercee non val
nen outra ren.
MARTÍN MOXA [B 895 / V 480]
Amor, non qued'eu amando,
nen quedo d'andar punhando
como podesse fazer
per que vossa graça'houvesse,
ou a mia senhor prouguesse;
mais, pero faç'a poder,
contra mia desaventura
non val amar nen servir,
nen val razón nen mesura,
nen val calar nen pedir.
Am'e sirvo quanto posso
e praz-me de seer vosso;
e sol que a mia senhor
non pesasse meu serviço,
Deus non me dess'outro viço;
mais, fazend'hei o melhor,
contra mia desaventura
non val amar nen servir,
nen val razón nen mesura,
nen val calar nen pedir.
Que-quer
que mi a min gracido
fosse de quant'hei servido,
que mi a min nada non val,
mia coita viço sería,
ca servind'atendería
gran ben; mais, est'é meu mal,
contra mia desaventura
non val amar nen servir,
nen val razón nen mesura,
nen val calar nen pedir.
Porque sol dizer a gente
do que ama lealmente:
"se s'én non que enfadar,
na cima gualardón prende",
am'eu e sirvo por ende;
mais, vedes ond'hei pesar,
contra mia desaventura
non val amar nen servir,
nen val razón nen mesura,
nen val calar nen pedir.
Mais pois me Deus deu ventura
d'en tan bon logar servir,
atender quero mesura
ca me non ha de falir.
MARTÍN MOXA [B 898 / V 483]
Que grave coita que me é dizer
as graves coitas que sofr'en cantar!
Vejo mia morte que mi ha de matar
en vós, e non vos ous'én ren dizer;
pero hei dizer-lo, cantando e en son,
que me semelha cousa sen razón
d'homen, con coita de morte, cantar.
E, pois mia coita per tal guisa é
que a non posso per ren encobrir,
en atal terra cuido eu de guarir
que ben entendan meu mal, a la fe,
e a tal gente cuid'eu de cantar
e dizer son, u con ela falar,
que ben entenda o meu mal onde é.
MARTÍN PADROZELOS [B 1247/V 852]
Deus, e que cuidei a fazer?
Quando m'eu da terra quitei
u mia senhor vi, baratei
mal porque o fui cometer,
ca sei que non posso guarir
per nulha ren, se a non vir.
Deus, e que cuidei a fazer?
Sandice devía perder,
amigos, por quanto provei
de m'end'alongar e direi-
-vos máis: non no posso sofrer
e cuido sempre tornar i;
e fiz, por quanto m'én parti,
sandic', e devía perder
o corpo, ca non outr'haver
ced'aqueste; en mi o busquei
mui ben, e lazerá-lo-ei,
ca sei ca non posso viver
polo que fiz; e assí é,
que perderei, per bõa fe,
o corpo, ca non outr'haver.
Quen me podería valer
senón Deus, a que rogarei
que me guise d'ir? E irei
ced'u a vi, po-la veer,
ca non sei al tan muit'amar;
e, se m' el esto non guisar,
quen me podería valer?
MARTÍN PÉREZ ALVÍN [B 1055 / V 645]
Senhor, non poss'eu ja per nulha ren
os meus olhos desses vossos partir,
e, pois assí é, que agora d'ir
a u vos non vejan, sei eu mui ben
que non poden os meus olhos veer,
u vos non viren, d'al veer prazer.
E non poss'eu os meus olhos quitar
desses vossos, que viron por meu mal,
e, por m'end'eu nunca atend'al,
tal ventura mi quis a min Deus dar
que non poden os meus olhos veer,
u vos non viren, d'al veer prazer.
E non poss'eu partir os olhos meus
desses vossos, nen o meu coraçón
nunca de vós e, pois, mia senhor, non
atend'end'al, creed'esto, por Deus:
que non poden os meus olhos veer,
u vos non viren, d'al veer prazer.
Pois que al non desejan a veer,
Deus vós lhis mostre ced'a seu prazer.
MARTÍN PÉREZ ALVÍN [B 1058-1059 / V 648-649]
-Senhor fremosa, si veja prazer,
pois vos non vi, houvi tan gran pesar
que nunca mi Deus d'al prazer quis dar.
-Como podestes tanto mal sofrer?
-Cuidei en vós e por esto guarí,
que non vivera ren do que veví.
Senhor fremosa, direi-vos eu al
e creed'esto, meu lum'e meu ben:
pois vos non vi, non vi prazer de ren.
-Como podestes sofrer tanto mal?
-Cuidei en vós e por esto guarí,
que non vivera ren do que veví.
Creede, lume destes olhos meus,
que, des que vos eu non pudi veer,
pero viía, nunca vi prazer:
-Como sofrestes tanto mal por Deus?
-Cuidei en vós e por esto guarí,
que non vivera ren do que veví.
Eu, mia senhor, non hei poder
de me de vós poder quitar.
MARTÍN SOÁREZ [A 46 / B 158]
Senhor fremosa, pois me non queredes
creer a coita'n que me ten Amor,
por meu mal é que tan ben parecedes
e por meu mal vos filhei por senhor,
e por meu mal tan muito ben oí
dizer de vós, e por meu mal vos vi:
pois meu mal é quanto ben vós havedes.
E pois vos vós da coita non nembrades
nen do afán que mi o Amor faz sofrer,
por meu mal vivo máis ca vós cuidades,
e por meu mal me fezo Deus nacer
e por meu mal mon morrí u cuidei
como vos viss', e por meu mal fiquei
vivo, pois vós por meu mal ren non dades.
Desta
coita en que me vós tẽedes,
en que hoj'eu vivo tan sen sabor,
que farei eu, pois mi a vós non creedes?
Que farei eu, cativo pecador?
Que farei eu, vivendo sempre assí?
Que farei eu, que mal día nací?
Que farei eu, pois me vós non valedes?
E pois que Deus non quer que me valhades
nen me queirades mia coita creer,
que farei eu? Por Deus, que mi o digades!
Que farei eu, se logo non morrer?
Que farei eu se máis a viver hei?
Que farei eu, que conselh'i non hei?
Que farei eu, que vós desemparades?
MARTÍN SOÁREZ [A 48 / B 160]
Muitos me vẽen preguntar,
mia senhor, a quen quero ben,
e non lhis quer'end'eu falar
con medo de vos pesar én,
nen quer'a verdade dizer,
mais jur'e faço-lhis creer
mentira por vo-lhis negar
e porque me vẽen coitar
do que lhis non direi per ren,
ca m'atrev'eu en vos amar.
E mentr'eu non perder o sén,
non vos devedes a temer,
ca o non pod'home saber
per min, se non adevinhar.
Non será tan preguntador
nulh'home, que sabia de min
ren per que seja sabedor
do ben que vos quis, pois vos vi.
E pois vos praz, negá-lo-ei
mentr'o sén non perder, mais sei
que mi o tolherá voss'amor.
E se per ventura assí for,
que m'er pregunten des aquí
se sodes vós a mia senhor
que am'e que sempre serví,
vedes como lhis mentirei:
doutra senhor me lhis farei
ond'haja máis pouco pavor.
MARTÍN SOÁREZ [A 50 / B 162]
En tal poder, fremosa mia senhor,
sõo de vos qual vos ora direi:
que ben ou mal, enquant'eu vivo for,
qual vos prouguer, de vós atenderei:
ca se me vós, senhor, fezerdes ben,
ben mi verrá de Deus e doutra ren;
e se mi vós quiserdes fazer al
Amor e Deus logo mi farán mal.
E entend'eu, fremosa mia senhor,
mentr'eu vos vir, que nunca perderei
gran ben de Deus nen de vós nen d'Amor,
ca, pois vos vejo, de tod'eu ben hei;
e direi-vos, mia senhor, que mi avén:
amor de Deus prend'e esforc'e sén
mentre vos vejo, mais pois vos non vir,
esforc'e sén e Deus han-mi a falir.
E des entón, fremosa mia senhor,
nunca de Deus nen de min prenderei
prazer nen ben de que haja sabor;
ca, mia senhor, de qual guisa haverei
ben deste mundo, pois me for d'aquén?,
ca perderei quanto prazer me ven,
pois vos non vir e perderei des i
Deus, mia senhor, e o seu ben e min.
E direi-vos, fremosa mia senhor,
pois vos non vir, quan perdudo serei:
perderei sén e esforc'e pavor,
e des i ben nen mal non sentirei;
e, mia senhor, al vos er direi én:
non mi terrá conselho que mi den
dano nen prol nen pesar nen prazer;
e per qual guisa m'hei máis a perder?
Ca perdud'é, senhor, a meu cuidar,
quen perde sén e prazer e pesar.
MARTÍN SOÁREZ [A 60 / B 171]
Tal hom'é cuitado d'amor
que se non dol ergo de si;
mais doutra guis'avén a mí,
se mi valha Nostro Senhor:
por gran coita que d'amor hei
ja sempre doo haverei
de quen dele coitado for,
e de quen filhar tal senhor
que lhi non queira valer i
qual eu filhei, que, poi-la vi,
sempre me teve na maior
coita das que no mundo sei.
E como me non doerei
de quen d'altal vir sofredor?
Ca de tal coita sabedor
sõo por quanto mal sofrí
amand'e nunca m'én partí,
e cada vez mi foi peor;
e por esto, per que passei,
de me doer gran dereit'hei
de quen assí for amador.
MEN RODRÍGUEZ DE BRITEIROS [B858 / V444]
Veeron-me meus amigos dizer
dũa dona, por que lhi quero ben,
que lhi pesava mui de coraçón,
des i que lh'er pesa de a servir;
dix'eu: «Amigos, ben pode seer,
mais quer lhi pes, quer lhi praza, ja non
me poss'end'eu per nulha ren partir».
E dizen-me, porque me chamo seu,
que lhi pesa e que me quer gran mal;
e mui doado lh'ende pesará,
e, amigos, verdade vos direi;
e, pero que sei que lh'éste mui greu,
quer lhi pes, quer lhi praza, ende ja,
se morto non, nunca me partirei.
E da gran coita que me faz levar
pesar-lh'á end'e de que ando sandeu
por ela, mais sol non cuida de mí,
nen de meu mal, nen de meu grand'afán,
e ben vej'eu que lhi faç'i pesar;
quer lhi pes, quer lhi praza end', assí
seerá ja sen meu grado de pran
MEN RODRÍGUIZ TENOIRO [B 717 / V 318]
Quant'ha, senhor, que m'eu quitei
de vós, tant'ha que d'al prazer
non vi; mais pois de vos veer
Deus guisou, ja agora verei
prazer, por quanto pesar vi,
des quando m'eu de vós partí.
Mui triste, sempre trist'andei,
com'homen que con gran pesar
vive; mais pois m'el foi guisar
de vos veer, ja veerei
prazer, por quanto pesar vi,
des quando m'eu de vós partí.
A meu pesar, quanto morei
sen vós, foi, e daquestes meus
olhos; mais pois que m'ora Deus
o guisou, j'agora terei
prazer, por quanto pesar vi,
des quando m'eu de vós parti.
MEN RODRÍGUIZ TENOIRO [A 226 / B 401]
Senhor fremosa, creede per mí
que vos amo ja mui de coraçón,
e gran dereito fac'e gran razón,
senhor, ca nunca outra dona vi
tan mansa, nen tan aposto catar,
nen tan fremosa, nen tan ben falar
come vós, senhor; e pois assí é,
mui gran dereito fac'en vos querer
mui gran ben, ca nunca pude veer
outra dona, senhor, per bõa fe,
tan mansa, nen tan aposto catar,
nen tan fremosa, nen tan ben falar
come vós, por que cedo morrerei.
Pero
direi-vos ante ũa ren:
dereito fac'en vos querer gran ben,
ca nunca dona vi nen veerei
tan mansa, nen tan aposto catar,
nen tan fremosa, nen tan ben falar!
NUNO EANES CÉRZEO [B 130]
Toda-las gentes mi a mí estranhas son,
e as terras, senhor, per u eu ando
sen vós; e nunca d'al i vou pensando
senón no vosso fremoso parecer;
e cuid'en vós, como vos soio veer
e quant'hei de ben eno meu coraçón.
En nen
ũa hora non poss'eu achar
sabor sen vós, senón u vou cuidando
en vós, pero van-me muit'estorvando
os que mi van falando, senhor, en al;
e eles non saben, que me fazen mal
en me fazeren perder tan bon cuidar.
Estranho and'eu dos que me queren ben,
e dos que viven migo, toda vía;
ben como se os viss'eu aquel día
primeiramente, punho de lhis fogir;
e moir'eu, senhor, por me deles partir
por en vós cuidar, ca non por outra ren.
Vós me fazedes estranhar, mia senhor,
todo de quanto m'eu pagar soía;
ca pois eu cuid'en qual ben havería,
se eu houvess'o voss'amor, e ar sei
logu'i que nunca este ben haverei,
de tod'al do mund'hei eu perdudo sabor.
NUNO EANES CÉRZEO [B 132]
Mia senhor fremosa, direi-vos ũa ren:
vós sodes mia morte, e meu mal, e meu ben,
e máis. Por que vo-lo hei eu ja máis a dizer?
Mia morte sodes, que me fazedes morrer.
Vós sodes mia mort'e meu mal, mia senhor,
e quant'eu no mund'hei de ben e de sabor,
e máis. Por que vo-lo hei eu ja máis a dizer?
Mia morte sodes, que me fazedes morrer.
Mia mort'e mia coita sodes, non ha i al,
e os vossos olhos mi fazen ben e mal
e máis. Por que vo-lo hei eu ja máis a dizer?
Mia morte sodes, que me fazedes morrer.
Senhor, ben me fazen soo de me catar,
pero m'én ven coita grand'; e vos direi ar,
e máis. Por que vo-lo hei eu ja máis a dizer?
Mia morte sodes, que me fazedes morrer.
NUNO EANES CÉRZEO [B 136]
Senhor que coitado hoj'eu no mundo vivo,
quero vo-lo eu ja dizer:
entenden-me todos mia mort'e mia coita,
e non hei poder
de m'encobrir, e nen un conselh'i non sei.
Mais est', ao meu grado,
mui ben será jurado,
senhor que nunca vos amei.
Quando m'a mí rogan muitos que lhis diga
por Deus se vos quero ben,
logo lhis eu juro que outra molher amo
muito máis doutra ren
ca non vós, senhor tant'afán levei.
Mais est', ao meu grado,
mui ben será jurado,
senhor que nunca vos amei.
Esses vossos olhos me fazen que non hei eu
poder de m'encobrir;
ca des que os vejo, non poss'eu per ren
os meus deles partir,
nen meu coraçón nunca de vós partirei.
Mais est', ao meu grado,
mui ben será jurado,
senhor que nunca vos amei.
Eu perjurar-me posso, mais nunca (verdad'é)
aquesto saberán per mí;
mais a Deu-lo rogo, que sab'a mia coita
que me valha i,
ca se me non val, a pran, por vós me perderei.
Mais est', ao meu grado,
mui ben será jurado,
senhor que nunca vos amei!
U vos eu vi un día e os vossos olhos
houve de veer sabor,
logo me disseron por que vos catava;
que moiro, senhor,
por vós e que doutra ren nen sabor non hei.
Mais est', ao meu grado,
mui ben será jurado,
senhor que nunca vos amei!
NUNO FERNÁNDEZ DE MIRAPEIXE [B 44]
Pois me fazedes, mia senhor,
de quantas cousas no mund'ha
desejos perder, e sabor,
senón de vós, de que eu ja
nunca desejos perderei,
nel al nunca desejarei
no mundo, senón vós, senhor,
ou mia morte, poix me vos ben,
senhor, non queredes fazer,
ca non ha no mund'outra ren
por que eu ja possa perder
a coita que eu por vós hei
senón morrer, eu o sei,
ou por min fazerdes vós ben,
ca me fazedes muito mal
des aquel día'n que vos vi;
pero, senhor, ren non vos val,
que nunca eu de vós partí
meu coraçón, pois vos amei;
nen ja nunca o partirei
d'amar vós, e farei meu mal;
e faça-o ja, pois Deus quer,
que eu sempre hei ja a desejar
(tanto com'eu viver poder)
mia mort', e vosso semelhar:
ca nunca tanto viverei
que desej'al, nen sairei
por al de coita, pois Deus quer.
NUNO FERNÁNDEZ [Torneol?] [A 74/B 187]
Que prol vos ha vós, mia senhor,
de me tan muito mal fazer,
pois eu non sei al ben querer
no mundo, nen hei d'al sabor,
dizede-me, que prol vos ha?
E que prol vos ha, de fazer
tan muito mal a quen voss'é?
Non vos ha prol, per bõa fe.
E mia senhor, se eu morrer,
dizede-me, que prol vos ha?
Que prol vos ha de eu estar
sempre por vós en grand'afán?
E est'é mui grande, de pran;
e pois mi o voss'amor matar,
dizede-me, que prol vos ha?
E vós, lume dos olhos meus,
oír-vos-edes maldizer
por min, se eu por vós morrer.
E senhor, por l'amor de Deus,
dizede-me, que prol vos ha?
NUNO FERNÁNDEZ [Torneol?] [A 78]
Ai eu de min, e que será?
Que fui tal dona querer ben
a que non ouso dizer ren
de quanto mal me faz haver.
E feze-a Deus parecer
melhor de quantas no mund'ha.
Mais en grave día nací,
se Deus conselho non m'i der;
ca destas coitas qual-xe-quer
m'é min mui grave d'endurar,
como non lh'ousar a falar,
e ela parecer assí,
Ela, que Deus fez por meu mal!
Ca ja lh'eu sempre ben querrei,
e nunca end'atenderei
con que folgu'o meu coraçón,
que foi trist', ha i gran sazón,
polo seu ben, ca non por al.
NUNO FERNÁNDEZ [Torneol?] [A 80 / B 183a]
Pois nací nunca vi Amor,
e ouço del sempre falar.
Pero sei que me quer matar,
mais rogarei a mia senhor
que me mostr'aquel matador,
ou que m'ampare del melhor.
Pero nunca lh'eu fige ren
por que m'el haja de matar;
mais quer'eu mia senhor rogar,
polo gran med'en que me ten,
que me mostr'aquel matador,
ou que m'ampare del melhor.
Nunca me lh'eu ampararei,
se m'ela del non amparar;
mais quer'eu mia senhor rogar,
polo gran medo que del hei,
que mi amostr'aquel matador,
ou que mi ampare del melhor.
E pois Amor ha sobre mí
de me matar tan gran poder,
e eu non o posso veer,
rogarei mia senhor assí
que mi amostr'aquel matador,
ou que mi ampare del melhor.
NUNO FERNÁNDEZ [Torneol?] [B 185a]
Assí me traj'ora coitad'Amor
que nunca lh'home vi trager tan mal;
e vivo con el ũa vida tal
que ja mia morte sería melhor.
Nostro Senhor, non me leixes viver,
se estas coitas non hei a perder!
E pera qual terra lh'eu fugirei,
logu'el saberá mandado de mí,
alí u for; e pois me tever i
en sa prisón, sempr'eu esto direi:
Nostro Senhor, non me leixes viver,
se estas coitas non hei a perder!
E a min faz hoj'el maior pesar
de quantos outros seus vassalos son;
e a este mal non lh'hei defensón:
u me ten en poder, quer-me matar.
Nostro Senhor, non me leixes viver,
se estas coitas non hei a perder!
NUNO PORCO [A 69 / B 182]
Nostro Senhor, en que vos merecí
por que me fostes tal senhor mostrar,
a máis fremosa que eu nunca vi,
a que non ouso nulha ren falar?
Pero a vejo, non lh'ouso dizer
a mui gran coita que me faz haver:
hei-mi assí mia coit'a endurar.
NUNO RODRIGUES DE CANDAREI [B 180]
Ben deviades, mia senhor,
de min cousimento prender;
e pois vo-lo Deus faz haver,
e quantas outras cousas son,
en que tẽedes por razón
de me leixar morrer d'amor
e me non queredes valer?
E d'al estou eu de vós peior
que mi non queredes creer;
e veedes meu sén perder
por vós; e ha mui gran sazón,
mia senhor fremosa, que non
houvi de min nen d'al sabor,
quando vos non pudi veer.
E pois me vos Deus quis mostrar
aquí, direi-vos ũa ren:
se mi vós non fazedes ben,
por quanto mal por vós levei,
ja eu viver non poderei;
que me querrá cedo matar
a coita que mí por vós ven.
Mais venho-vos por Deus rogar
que vos prenda doo por én
de mí, que fac'este mal sén,
onde me nunca partirei.
Pero d'al vos preguntarei:
como podedes desamar
quen s'assí por voss'home ten?
OSOIRO ANES [B 37]
Min pres forzadament'Amor
e fez-mi amar quen nunc'amou,
e fez-mi tort'e desamor
quen mi a tal senhor tornou.
E vejo que mal baratei
que mi a tal senhor tornei,
que non sabe que é amar
e sabe a homen penas dar.
Que forçad'hoje e sen sabor
eno mundo vivendo vou
ca nunca pudi haver sabor
de min nen d'al, des que foi sou,
senón dela. E que farei?
Por que pregunto? Ca eu sei:
viver hei, se de min pensar,
ou morrer, se min non amar.
Quen-quer x'esto pode veer,
e máis quen mego vid'houver,
que non hei ja sén nen poder
de m'emparar dũa molher,
a máis mansa que nunca vi
nen máis sen sanha, pois nací.
Veed'ora se estou mal
que m'emparar non sei de tal!
Ca sõo tan en seu poder
que se end'al facer quiser
non o poderei eu facer
se m'ende Deus poder non der
contra ela, que eu serví,
qual dou a ela sobre mí.
Que nunca én soub'amar al
ergo ela, que mi faz mal.
OSOIRO ANES [B (39bis)]
Cuidei eu de meu coraçón
que me non podesse forçar
(pois me sacara de prisón)
de ir comego i tornar.
E forçou-m'ora nov'amor
e forçou-me nova senhor;
e cuido ca me quer matar.
E pois me assí desemparar
ũa senhor foi, des entón
eu cuidei ben per ren que non
podesse máis outra cobrar.
Mais forçaron-mi os olhos meus
e o bon parecer dos seus,
e o seu preç', e un cantar
que lh'oí, u a vi estar
en cabelos, dizend'un son.
Mal día non morrí entón,
ante que tal coita levar,
qual levo, que non vi maior
nunca, ond'estou a pavor
de morte, ou de lho mostrar.
OSOIRO ANES [B 40]
E por que me desamades,
ai, melhor das que eu sei?
Cuid'eu, ren i non gãades
eno mal que por vós hei!
Pola ira en que mi andades,
tan graves días levei:
Dereit'hei
que da ren que máis amei,
daquela me segurades:
de vós! E, certas, sabiades
ver amor non desejei;
e se vós end'al cuidades,
ben leu tort'én prenderei!
E por Deus, nono façades,
ca por vós me perderei!
Conort'hei,
en que pouco durarei,
se máis de min non pensades!
De muitos son preguntado
de que hei este pensar?
E a min pesa aficado
de quen me vai demandar.
Hei
log'a buscar, sen grado,
razón por me lhe salvar.
E a
guardar
m'hei deles, e rancurar,
e andar i come nembrado.
Alí me ven gran cuidado,
depois que me vou deitar;
pero sõo máis folgado
que lhi non hei de falar.
Jasco deles alongado
que me non ouçan queixar.
Tal
amar
podedes mui ben jurar
que nunca foi d'homen nado.
Ũa ren
vos juraría,
e devede-lo creer,
que ja máis non amaría,
se desta posso viver,
quando vós, que ben quería,
tan sen razón fui perder.
Que prazer
avedes de me tolher
meu corpo, que vos servia?
Ca me non recebería
aquel que me fez nacer.
Nen eu non vos podería
a tal coita padecer,
ca per ren non podería
pois me deit', adormecer.
A
valer,
..................................
................ me devería.
PAI GÓMEZ CHARINHO [A 249]
-Dizen, senhor, ca dissestes por mí
que foi ja temp'e que foi ja sazón
que vos prazía d'oírdes entón
en mí falar, e que non é ja'ssi.
-Dizen verdad', amigo, porque non
entendía o que pois entendí.
-E, senhor, dizen, pero vos tal ben
quero, que moiro, que ren non me val,
ca vos dizedes dest'amor atal
que nunca vos ende, senón mal, ven.
-Dizen verdad', amigo, e pois é mal,
non i faledes, ca prol non vos ten.
-Pero cuid'eu, fremosa mia senhor,
des que vos vi, que sempre me guardei
de vos fazer pesar; mais, que farei
ca por vós moir'e non hei d'al sabor?
-Non vos ha prol, amigo, ca ja sei
o por que era todo voss'amor.
PAI GÓMEZ CHARINHO [A 251]
Quantos hoj'andan eno mar aquí
cuidan que coita no mundo non ha
senón do mar, nen han outro mal ja.
Mais doutra guisa acontece hoje a mí:
coita d'amor me faz escaecer
a mui gran coita do mar, e tẽer
pola maior coita de quantas son
coita d'amor a quen a Deus quer dar.
E é gran coita de mort'a do mar,
mais non é tal, e por esta razón
coita d'amor me faz escaecer
a mui gran coita de mar, e tẽer
pola maior coita, per bõa fe,
de quantas foron, nen son, nen serán.
E estes outros que amor non han
dizen que non; mais eu direi qual é:
coita d'amor me faz escaecer
a mui gran coita do mar, e tẽer
por maior coita a que faz perder
coita do mar, que muitos faz morrer.
PAI GÓMEZ CHARINHO [A 254]
Senhor fremosa, por Nostro Senhor
e por mesura e porque non ha
en min se non mort' (e cedo será)
e porque sõo vosso servidor
e polo ben que vos quer'outrossí,
ai, meu lume, doede-vos de min!
Por mercee que vos venho pedir
e porque sõo vosso e porque non
cato por al (nen sería razón)
e porque sempre vos hei a servir
e polo ben que vos quer'outrossí,
ai, meu lume, doede-vos de min!
Porque vos nunca podedes perder
en haver doo de min e por qual
vos fezo Nostro Senhor e por al
porque soub'eu qual sodes, conhocer
e polo ben que vos quer'outrossí,
ai, meu lume, doede-vos de min!
Por quan mansa e por quan de bon prez
e por quan aposto vos fez falar
Nostro Senhor e porque vos catar
fez máis fremoso de quantas el fez
e polo ben que vos quer'outrossí,
ai, meu lume, doede-vos de min!
PAI GÓMEZ CHARINHO [B 809 / V 393]
Muitos dizen con gran coita d'amor
que querrían morrer, e que assí
perderían coitas; mais eu de mí
quero dizer verdad'a mia senhor:
quería-me lh-eu mui gran ben querer,
mais non quería por ela morrer,
como outros morreron; e, que prol ten?
Ca des que morrer non a veerei
nen bõo serviço nunca lhi farei.
Por end', a senhor que eu quero ben
quería-melh'eu mui gran ben querer,
mais non quería por ela morrer,
com'outros morreron no mundo ja,
que depois nunca poderon servir
as por que morreron, nen lhis pedir
ren. Por end', esta que m'estas coitas dá
quería-me-lh'eu mui gran ben querer,
mais non quería por ela morrer,
ca nunca lhi tan ben posso fazer
serviço morto, como se viver.
PAI GÓMEZ CHARINHO [B 810 / V 394]
Ũa dona que eu quero gran ben
por mal de mí, par Deus, que non por al,
pero que sempre mi fez e faz mal
e fará, direi-vo-lo que m'avén:
mar nen terra, nen prazer nen pesar,
nen ben nen mal, non ma poden quitar
de coraçón, e que será de min?
Morto son, se cedo non morrer.
Ela nunca ben mi ha de fazer,
mais sempre mal, e pero ést'é assí,
mar nen terra, nen prazer nen pesar,
nen ben nen mal, non ma poden quitar
do coraçón. Ora mi vai peior
ca mi ven dela, por vos non mentir,
mal se a vej'e mal se a non vir,
que de coitas máis cuid'eu a maior,
mar nen terra, nen prazer nen pesar,
nen ben nen mal, non ma poden quitar.
PAI GÓMEZ CHARINHO [B 813 / V 397]
Ora me venh'eu, senhor, espedir
de vós, a que muit'ha que aguardei
e ora me quero de vós partir
sen galardón de camanho temp'hei
que vos serví, e quero-m'ir viver
en atal terra, u nunca prazer
veja, nen cante, nen possa riir.
Ca sõo certo, des que non vos vir,
que outro prazer nunca veerei
e mal que haja non hei de sentir
se non o voss', e assí andarei
triste cuidando no vosso parecer
e chorando muitas vezes dizer:
«Senhor, ja nunca vos posso servir».
E do meu corpo, que será, senhor
quando el d'alá o vosso desejar?
E que fará quen vos ha tal amor
e vos non vir nen vos poder falar?
Ca vejo vós e por vós morr'aquí,
pois, que farei ou que será de min
quand'en terra u vós fordes non for?
Ora con graça de vós, a melhor
dona do mundo, ca muit'hei d'andar
e vós ficades de min pecador,
ca vos serví muit'e galardoar
non mi o quisestes, e vou-m'eu d'aquí,
d'u eu tanto lazerei e serví,
buscar u viva pouqu'e sen sabor.
E mia senhor, tod'est'eu merecí
a Deus, mais vós, de como vos serví
mui sen vergonha irei per u for,
ora con graça de vós, mia senhor.
PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS [A 32 / B 147]
A ren do mundo, que melhor quería,
nunca m'én ben quis dar Santa María;
mais quant'end'eu no coraçón temía
hei! hei! hei!
Senhor, senhor, agora vi
de vós quant'eu sempre temí!
A ren do mundo, que eu máis amava
e máis servía nen máis desejava,
Nostro Senhor, quant'end'eu receava
hei! hei! hei!
Senhor, senhor, agora vi
de vós quant'eu sempre temí!
E que farei eu, cativ'e cuitado?
Que eu assí fiquei desamparado
de vós, por que cuita grand'e coidado
hei! hei! hei!
Senhor, senhor, agora vi
de vós quant'eu sempre temí!
PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS [A 33 / B 148]
Quantos aquí d'Espanha son,
todos perderon o dormir
con gran sabor que han de s'ir;
mais eu nunca sono perdí,
des quando d'Espanha saí;
ca mi o perdera ja entón.
E eles, si Deus me perdón,
desejan sas terras assí
que non dormiron muit'aí.
Mais pois i foren, dormirán,
ca non desejan al, nen han
outra coita se esta non.
E estou end'eu mui peor,
que coid'i a perder o sén,
desejando sempr'aquel ben
do mundo máis grave d'haver,
como desejar ben fazer
da mui fremosa mia senhor.
E, de pran, est'ést'o maior
ben que hoj'eu posso saber;
e Deus que mi a fez ben querer,
se m'este ben quisesse dar,
non me cuidaría cambiar
por rei nen por emperador!
PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS [A 35 / B 150]
Como morreu quen nunca ben
houve da ren que máis amou,
e quen viu quanto receou
dela, e foi morto por én:
ai mia senhor, assí moir'eu!
Como morreu quen foi amar
quen lhe nunca quis ben fazer,
e de quen lhe fez Deus veer
de que foi morto con pesar:
ai mia senhor, assí moir'eu!
Com'home que ensandeceu,
senhor, con gran pesar que viu,
e non foi ledo nen dormiu
depois, mia senhor, e morreu:
ai mia senhor, assí moir'eu!
Como morreu quen amou tal
dona que lhe nunca fez ben,
e quen a viu levar a quen
a non valía, nen a val:
ai mia senhor, assí moir'eu!
PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS [A 37]
Eu sõo tan muit'amador
do meu linhagen, que non sei
al no mundo querer melhor
dũa mia parenta que hei.
E quen sa linhagen quer ben,
tenh'eu que faz dereit'e sén;
e eu sempr'o meu amarei.
E sempre servic'e amor
eu a meu linhagen farei,
en tanto com'eu vivo for:
esta parenta servirei,
que quero melhor doutra ren,
e muito servic'en mí ten,
se eu poder (e poderei).
Pero nunca vistes molher
nunca chus pouco algo fazer
a seu linhagen, ca non quer
en meu preito mentes meter:
e podería-me prestar,
par Deus, muit', e non lhe custar
a ela ren de seu haver!
E veede, se mi ha mester
d'atal parenta ben querer:
que m'hei a queixar, se quiser
lhe pedir alg'ou a veer!
Pero se me quisesse dar
algo, faría-me preçar
atal parenta e valer.
PAI SOÁREZ DE TAVEIRÓS [A 38]
No mundo non me sei parelha,
mentre me for como me vai,
ca ja moiro por vós e ai!
mia senhor branca e vermelha,
queredes que vós retraia
quando vos eu vi en saia.
Mao día
me levantei,
que vos entón non vi fea!
E, mia senhor, des aquelha
me foi a mí mui mal di'ai!,
E vós, filha de don Paai
Moniz, e ben vos semelha
d'haver eu por vós guarvaia,
pois eu, mia senhor, d'alfaia
nunca de vós houve nen hei
valía dũa correa.
PEDRO AMIGO DE SEVILHA [B 1095 / V 686]
Coitado vivo máis de quantos son
no mund', amigos, e perç'o meu sén
por ũa dona que quero gran ben;
mais pero sei eno meu coraçón
que non havería coita d'amor,
se esta dona fosse mia senhor.
Mais esta dona nunca quis que seu
fosse, mais dizen aquestes que han
senhores, que logo xi morrerán
por elas, mais de min ja ben sei eu
que non havería coita d'amor,
se esta dona fosse mia senhor.
Mais non o éste, pois quis Deus assí
que por seu nunca me quis receber,
se, meus amigos, podess'eu põer
que fosse seu, sei ja mui ben per min
que non havería coita d'amor,
se esta dona fosse mia senhor.
PEDRO DE PORTUGAL, D., CONDE DE BARCELOS [B 609 / V 211]
Non quer'a Deus por mia morte rogar,
nen por mia vida, ca non mi ha mester;
e pois aquel que o rogar quiser
por si o rogu'e leix'a min passar
assí meu tempo, ca, mentr'eu durar,
nunca me pode ben nen mal fazer,
nen ond'eu haja pesar nen prazer.
E ja m'el tanto mal fez que non sei
ren u me possa cobrar d'iss', e non
sei nen sab'outren, nen sab'el razón
por que me faça máis mal de quant'hei.
E, pois eu ja per tod'esto passei,
nunca me pode ben nen mal fazer,
nen ond'eu haja pesar nen prazer.
E ben nen mal nunca m'el ja fará,
pois m'el pesar con tan gran coita deu
que nunca prazer no coraçón meu
me pode dar, ca ja non poderá,
e, pois por min tod'esto passou ja,
nunca me pode ben nen mal fazer
nen ond'eu haja pesar nen prazer.
PEDRO EANES SOLAZ [A 281]
Eu sei la dona velida
que a torto foi ferida,
ca non ama.
Eu sei la dona loada
que a torto foi malhada,
ca non ama.
Ca se hoj'amig'amasse,
mal haja quen a malhasse,
ca non ama!
Se se d'amigo sentisse,
mal haja quen a ferisse,
ca non ama!
Que a torto foi ferida,
nunca én seja guarida,
ca non ama!
Que a torto foi malhada,
nunca én seja vingada,
ca non ama!
PEDRO EANES SOLAZ [A 282]
Non ést'a de Nogueira
a freira que m'en poder ten;
mais é-x'outr'a fremosa
a que me quer'eu maior ben.
E moiro-m'eu pola freira,
mais non pola de Nogueira.
Non ést'a de Nogueira
a freira ond'eu hei amor;
mais é-x'outra fremosa
a que me quer'eu mui melhor.
E moiro-m'eu pola freira,
mais non pola de Nogueira.
Se eu a freira visse
o día que eu quisesse,
non ha coita no mundo
nen mingua que houvesse.
E moiro-m'eu pola freira,
mais non pola de Nogueira.
Se m'ela min amasse
mui gran dereito faría,
ca lhe quer'eu mui gran ben
e punh'i máis cada día.
E moiro-m'eu pola freira,
mais non pola de Nogueira.
PEDRO EANES SOLAZ [A 284]
Vou-m'eu, fremosa, pera'l-rei:
por vós, u for, penad'irei
d'amor, d'amor, d'amor, d'amor;
por vós, senhor, d'amor, d'amor.
Vou-m'eu a la corte morar:
por vós, u for, hei a penar
d'amor, d'amor, d'amor, d'amor;
por vós, senhor, d'amor, d'amor.
E se vos non vir, que farei?
Cuidand'en vós, morrer-vos-ei
d'amor, d'amor, d'amor, d'amor;
por vós, senhor, d'amor, d'amor.
PERO DA PONTE [A 289 / B 980 / V 567]
Se eu podesse desamar
a quen me sempre desamou,
e podess'algún mal buscar
a quen me sempre mal buscou!
Assí me vingaría eu,
se eu podesse coita dar,
a quen me sempre coita deu.
Mais sol non posso eu enganar
meu coraçón que m'enganou,
por quanto me fez desejar
a quen me nunca desejou.
E per esto non dormio eu,
porque non poss'eu coita dar,
a quen me sempre coita deu.
Mais rog'a Deus que desampar
a quen m'assí desamparou,
vel que podess'eu destorvar
a quen me sempre destorvou.
E logo dormiría eu,
se eu podesse coita dar,
a quen me sempre coita deu.
Vel que ousass'eu preguntar
a quen me nunca preguntou,
por que me fez en si cuidar,
pois ela nunca en min cuidou.
E por esto lazeiro eu,
porque non poss'eu coita dar,
a quen me sempre coita deu.
PERO DA PONTE [A 290 / B 981 / V 568]
Agora me part'eu mui sen meu grado
de quanto ben hoj'eu no mund'havía,
c'assí quer Deus e mao meu pecado,
ai
eu!
De máis, se mi non val Santa María,
d'haver coita muito tenh'eu guisado;
mais rog'a Deus que máis d'hoj'este día
non viva eu, se m'el non dá conselho.
Non viva eu se m'el i non dá conselho,
nen viverei, nen é cousa guisada,
ca, pois non vir meu lum'e meu espelho,
ai
eu!
ja per mia vida non daría nada,
mia senhor; e digo-vos en concelho
que, se eu morr'assí desta vegada,
que a vó-lo demande meu linhage.
Que a vo-lo demande meu linhage,
senhor fremosa, ca vós me matades,
pois voss'amor en tal coita me trage,
ai
eu!
e sol non quer Deus que mi o vós creades,
e non mi val i preito nen menage.
E ides-vos e min desemparades;
desempare-vos Deus, a que o eu digo.
Desempare-vos Deus, a que o eu digo,
ca mal per fic'hoj'eu desemparado.
De máis non hei parente nen amigo,
ai
eu!
que m'aconselh'. E desaconselhado
fiqu'eu sen vós, e non ar fica migo,
senhor, senón gran coita e cuidado.
Ai Deus!, valed'a home que d'amor morre!
PERO DA PONTE [A 292 / B 983 / V 570]
Senhor do corpo delgado,
en forte pont'eu fui nado!
Que nunca perdí coidado
nen afán, des que vos vi.
En forte pont'eu fui nado,
senhor, por vós e por mí!
Con
est'afán tan longado,
en forte pont'eu fui nado!
Que vos amo sen meu grado
e faç'a vós pesar i.
En forte pont'eu fui nado,
senhor, por vós e por mí!
Ai eu, cativ'e coitado,
en forte pont'eu fui nado!
Que serví sempr'endõado
ond'un ben nunca prendí.
En forte pont'eu fui nado,
senhor, por vós e por mí!
PERO DE ARMEA [B 1083 / V 675]
Senhor fremosa, des aquel día
que vos eu vi primeiro, des entón
nunca dormí com'ante dormía
nen ar fui led'e vedes porque non:
cuidand'en vós e non en outra ren
e desejando sempr'o vosso ben.
E sabe Deus e Santa María
que non am'eu tant'al eno coraçón
quant'amo vós, nen ar podería,
e se morrer, por én farei razón
cuidand'en vós, e non en outra ren
e desejando sempr'o vosso ben.
E ant'eu ja a morte querría
ca viver com'eu viv'ha gran sazón,
e mia morte melhor mi sería
ca viver máis, assí Deus mi perdón,
cuidando en vós, e non en outra ren
e desejando sempr'o vosso ben.
Ca vós sodes mia coita e meu ben
e por vós hei quanta coita mi ven.
PERO DE ARMEA [B 1084 / V 676]
A vós fez Deus, fremosa mia senhor,
o maior ben que vos pod'el fazer:
fez-vos mansa e melhor parecer
das outras donas, e fez-vos melhor
dona do mund'e de melhor sén.
Vedes senhor, se al disser alguén
con verdade non vos pod'al dizer.
Feze-vos Deus, e deu-vo-lo maior,
poder de ben e fez-vos máis valer
das outras donas, e fez-vos vencer
todas-las donas, e fez-vos melhor
dona do mund'e de melhor sén.
Vedes senhor, se al disser alguén
con verdade non vos pod'al dizer.
E porque é Deus o máis sabedor
do mund'e fez-me-vos tal ben querer
qual vos eu quer'e fez a vós nacer
máis fremosa, e fez-vos melhor
dona do mund'e de melhor sén.
Vedes senhor, se al disser alguén
con verdade non vos pod'al dizer.
E o que al disser por dizer mal
de vós, senhor, do que disser, nen d'al,
cofonda Deus quen lho nunca creer.
E querend'eu todos desenganar,
o que m'esto, senhor, non outorgar
non sabe nada de ben conhocer.
PERO DE
ARMEA [B 1090 / V 681]
En grave día me fez Deus nacer
aquel día en que eu nací,
en grave día me fezo veer
a mia senhor u a primeiro vi.
En grave día vi os olhos seus,
en grave día mi fez entón Deus
veer quan ben parece parecer.
En grave día mi fez entender
Deus quan muito ben eu dela'ntendí,
en grave día mi fez conhocer
aquel día en que a conhocí.
En grave día mi a fez entón, meus
amigos, grave día, mi a fez Deus
tan gran ben, como lh'eu quero, querer.
En grave día por mí lhi falei
aquel día en que lh'eu fui falar,
en grave día por mí a catei
dos meus olhos quando a fui catar.
E grave día foi por mí entón
quando a vi, grave día, ca nunca
eu dona tan fremosa veerei.
En grave día por mí comecei
con mia senhor quand'eu fui começar
con ela; grave día desejei
quan muito ben m'ela fez desejar.
Grave día foi por mí de-la sazón
que eu a vi, grave día, pois non
morrí por ela, nunca morrerei.
E porque m'eu dela quitei,
esmoresco mil vezes, e non sei
por bõa fe, nulha parte de min.
E non mi ponhan culpa des aquí
de seer sandeu, ca ensandecí
pola máis fremosa dona que sei.
PERO DE ORNELAS [B 625 / V 226]
Nostro Senhor, e ora que será
daquel que sempre coitado viveu,
que viv'e cuida por én ser sandeu,
ca sabe ben que nunca perderá
esta coita, ca non quer sa senhor?
E que será do que quis mui gran ben
e quer a quen lho non quer gradecer,
nen lhi quer por ende outro ben fazer
e sabe que non perderá per ren
esta coita, ca non quer sa senhor?
E que será do que sempre servir
foi quen lhi quis e quer por ende mal,
e nunca lhi por én quis fazer al
e que nunca de si pode partir
esta coita, ca non quer sa senhor?
PERO DE VEER [B 1060 / V 650]
Mia senhor fremosa por Deus
e por amor que vos eu hei
oíde-m'un pouqu'e direi
o porque eu ante vós vin:
que hajades doo de min,
mia senhor fremosa, por Deus.
Se vos doerdes do meu mal
por Deus, porque vo-lo roguei,
vós, que eu sempre desejei,
des aquel dia'n que vos vi;
cousimento faredes i,
se vos doerdes do meu mal.
Ai mia senhor, per bõa fe,
por vós me ten forçad'amor
e vós, fremosa mia senhor,
nos vos queredes én doer
e por est'é meu mal viver,
ai mia senhor, per bõa fe.
Per bõa fe, non é meu ben,
nen é mia prol viver assí
e vós, que eu por meu mal vi,
haverei sempr'a desejar,
vós e mia mort', a meu pesar,
per bõa fe, non é meu ben.
PERO EANES MARINHO [B 935/V 523]
Boa senhor, o que me foi miscrar
vosco por certo soube-vos mentir
que outra dona punhei de servir;
de tal razón me vos venho salvar:
ca se eu a molher hoje quero ben,
senón a vós, quero morrer por én.
E, nobre amiga, pois vos sei amar
de coraçón, devedes receber
aquesta salva que venho fazer
e non creades quen quer posfaçar
ca se eu a molher hoje quero ben,
senón a vós, quero morrer por én.
E, meu amor, eu vos venho rogar
que non creades nen ũu dizedor
escontra min, meu lume e meu amor,
dos que me queren mal e mal buscar,
ca se eu a molher hoje quero ben,
senón a vós, quero morrer por én.
Nen quis eu dona por senhor tomar
senón vós, que amo e quero amar.
PERO GARCÍA BURGALÉS [A 85 / B 189a]
Qual dona Deus fez melhor parecer
e que fezo de quantas outras son
falar melhor e en melhor razón,
e con tod'esto melhor prez haver,
e máis mansa das que eu nunca vi,
aquesta fezo desejar a min
Deus, por ja máis nunca coita perder.
Non me fez Deus tal dona ben querer,
nen mi a mostrou se por aquesto non:
por haver eu eno meu coraçón
mui grave coita ja mentr'eu viver.
Por én, cativo, mal día nací
que viverei, mentr'eu viver, assí
por quen o nunca per min ha saber!
Nen ja per outre non o saberá,
ca eu a outre nunca o direi,
per bõa fe; mais atanto farei:
nega-lh'-ei sempr'ata que moira ja,
e se mi hom'adevinhar poder,
e pois a vir e tal esforç'houver
que lh'houvesse ren dizer, por si dirá!
Ca ben sei eu, u outra ren non ha,
que tal esforç'haverá qual eu hei
quando a vejo, que per ren non sei
que lh'i dizer; e el assí fará!
Se per ventura lhe dizer quiser
algũa ren, alí u estever
ant'ela, todo lh'escaecerá!
Ca pois vir, assí Deus a mí perdón,
o seu fremoso parecer, entón
demo x'o lev'o que lh'al nembrará!
PERO GARCÍA BURGALÉS [A 89 / B 193]
Que alongad'eu ando d'u iría
se eu houvesse aguisado d'ir i
que viss'a dona que veer querría,
(que non visse, ca por meu mal a vi!)
de que m'eu mui sen meu grado partí,
e mui coitad', e fui-s'ela sa vía
e fiquei eu, que mal día nací.
E que preto que min a min d'ir sería
u ela é, pero long'é d'aquí,
se soubesse que veer podería
ela, que eu por meu mal día vi.
Ca de-lo día en que a conhocí,
sempre lhe quige melhor toda vía
e nunca dela niun ben prendí.
Non lh'ousei sol dizer como morría
por ela, nen lho diz outre por min:
e con mia morte ja me prazería,
pois non vej'ela que por meu mal vi;
ca máis val morte ca morrer assí
com'hoj'eu vivo, e Deus que mi a podía
dar, non mi a dá, nen al que lh'eu pedí.
E por qualquer destas me quitaría
de mui gran coita que sofr'e sofrí
por ela, que eu vi por meu mal día,
máis fremosa de quantas dona vi.
Direi-a ja ca ja ensandecí:
Joana est'ou Sancha, ou María
a por que eu moiro e por que perdí
o sén; e máis vos end'ora diría:
Joan Cõelho sabe que é'ssi!
PERO GARCÍA BURGALÉS [A 105 / B (213)]
Ora vej'eu que fiz mui gran folía
e que perdí alí todo meu sén,
porque dixe ca quería gran ben
Joan'ou Sancha, que dix', ou María,
ca por aquesto que eu dixe alí,
me soube log'ũa dona des i
daquestas tres, que por ela dizía.
E por quant'eu esto dixe, devía
mort'a prender, per bõa fe, por én,
porque dixe ca quería gran ben
Joan'ou Sancha, que dixe, ou María,
ca por aquesto que eu fui dizer,
mi houv'o gran ben que lhe quero a saber
esta dona que ante non sabía.
Ca non soubera que lhe ben quería
esta dona, senón por meu mal sén,
porque dixe que quería gran ben
Joan'ou Sancha, que dixe, ou María,
e des que soub'esta dona por mí
ca lhe quería ben, sempre des i
me quis gran mal, maior non podería,
Por mui gran ben que lhe quis toda vía,
des que a vi, que me soube por én,
porque dixe ca quería gran ben
Joan'ou Sancha, que dixe, ou María;
e des que houv'esta dona poder
do mui gran ben que lh'eu quero saber,
nunca mi ar quis veer aquel día.
PERO GARCÍA BURGALÉS [A 109 / B (218)]
Quantos hoj'eu con amor sandeus sei,
dizen, se Deus me leixe ben haver,
que a dona lhes fez o sén perder
melhor de quantas hoje no mund'ha.
Se verdade'é, sei eu dona ja,
ca tal dona, si Deus a min perdón,
non ha no mundo, se mia senhor non!
Aínda vos outra cousa direi:
a todos estes eu ouço dizer
que a melho-los fez ensandecer
dona do mundo, mais, se verdad'é,
logu'eu a dona sei, per bõa fe,
ca tal dona, si Deus a min perdón,
non ha no mundo, se mia senhor non!
PERO GARCÍA BURGALÉS [A 110]
Mentre non soube por min mia senhor,
amigos, ca lhe quería gran ben,
de a veer non lhe pesava én,
nen lhe pesava dizer-lhe "senhor".
Mais alguén foi que lhe disse por min
ca lhe quería gran ben, e des i
me quis gran mal, e non mi ar quis veer.
Confonda Deu-lo que lho foi dizer!
De me matar fezera mui melhor
quen lhe disse ca lh'eu quería ben,
e de meu mal non lhe pesava én,
e fezera de me matar melhor,
ca, meus amigos, des que a non vi,
desejo morte que sempre temí,
e hei tan gran coita po-la veer
qual non posso, amigos, nen sei dizer.
A esta coita nunca eu vi par,
ca esta coita peor ca mort'é,
e por én sei eu ben, per bõa fe,
que non fez Deus a esta coita par,
ca pero vej'u é mia senhor, non
ous'ir veé-la, si Deus me perdón,
e non poss'end'o coraçón partir,
nen os olhos, mais non ous'alá ir.
E quand'a terra vej'e o logar,
e vej'as casas u mia senhor é,
vedes que fac'entón, per bõa fe:
pero mi as casas vej'e o logar,
non ous'ir i, e peç'a Deus entón
mia morte muit'e mui de coraçón,
e choro muit'e hei-m'end'a partir,
e non vou i, nen sei pera u ir!
PERO GARCÍA BURGALÉS [B 212]
Joana, dix'eu, Sancha e María
en meu cantar con gran coita d'amor,
e pero non dixe por qual morría
de todas tres, nen qual quero melhor,
nen qual me faz por si o sén perder,
nen qual me faz ora por si morrer,
de Joana, de Sancha, de María.
Tant'houve medo que lhe pesaría
que non dixe qual era mia senhor
de todas tres, nen a por que morría,
nen a que eu vi parecer melhor
de quantas donas vi, e máis valer
en todo ben; non a quige dizer
tant'houve medo que lhe pesaría!
E pero máis tolher non me podía
do que me tolhe, pero m'hei pavor;
tolhe-mi o corpo que ja nunca día
éste, nen noite, que haja sabor
de min, nen d'al! Que mi ha máis a tolher?
Nen vej'ela, que moiro por veer,
que ést'o máis que me tolher podía!
E por aquest'eu viver non querría,
per bõa fe, ca vivo na maior
coita do mundo des aquele día
que a non vi, ca non houve sabor
de min, nen d'al, nen vi nunca prazer.
E pois me vej'en tal coita viver,
Deus me confonda se viver querría!
Ca esta dona me tolheu poder
de rogar Deus, e fezo-me perder
pavor de morte que ante havía.
PERO GARCÍA BURGALÉS [B 222]
Ai Deus, que grave coita de sofrer!
Desejar mort'e haver a viver
com'hoj'eu viv', e mui sen meu prazer.
Con esta coita que me ven tanta,
desejo mort'e quería morrer,
porque se foi a Raínha franca!
A esta coita nunca eu par vi:
desejo morte, pero vivo assí,
per bõa fe, a gran pesar de min;
e direi-vos que me máis quebranta:
desejo morte que sempre temí,
porque se foi a Raínha franca!
Ai coitado, con quanto mal me ven,
porque desejo mia morte, por én
perdí o dormir e perdí o sén,
e choro sempre quand'outren canta,
e máis desejo morte doutra ren,
porque se foi a Raínha franca!
PERO GARCÍA DE AMBROA [B 73]
Grave día naceu, senhor,
quen se de vós houv'a partir,
e se teve por devedor
de vos amar e vos servir,
como m'eu de vós partirei.
Ora, quando m'alongarei
de vós, viverei sen sabor.
En tal coita me vi, senhor,
que sol non vos ousei falar
en vós; en lezer e sabor
haviades de me matar,
ca me non quisestes catar
dos olhos, nen me preguntar
por que havía tal pavor.
Que sol non vos ousei dizer
o porque eu fora alí
u vos achei, e máis temí
de vós pesar én ca morrer,
como ora por vós morrerei.
E vejo que mal baratei
que ante non morrí logu'i.
Ca mui maior coita haverei,
senhor, de quand'eu de vós hoer
desamor vosso e tever;
este joguete cerrarei
convosco e vosso serei,
mentr'eu viver, e guisarei
como haja vosso desamor.
Mentre vos eu poder servir,
vosso desamor haverei,
ca non hei eu a vós fogir,
nen outra senhor filharei
que me de vós possa én partir;
mais leixar-me-vos-ei matar,
pois m'outro conselho non sei.
PERO GÓMEZ BARROSO [A 222 / B 392]
Quand'eu, mia senhor, convosco falei
e vos dixi ca vos quería ben,
senhor, se Deus mi valha, fix mal sén,
e, per como m'end'eu depois achei,
ben entendí, fremosa mia senhor,
ca vos nunca podería maior
pesar dizer, mais non pud'eu i al,
mia senhor, se Deus me valha, fazer,
e fui-vo-lo con gran coita dizer,
mais, per com'eu despois m'achei mal,
ben entendí, fremosa mia senhor,
ca vos nunca podería maior
pesar dizer; e mal día nací,
porque vos fui dizer tan gran pesar,
e, porque m'end'eu non pudi guardar,
ca, por quanto depois por én perdí,
ben entendí, fremosa mia senhor,
ca vos nunca podería maior
pesar dizer do que vos dix'entón,
mais, se mentí, ja Deus non mi perdón.
PERO GOTÉRREZ [B 921 / V 509]
Muitos a que Deus quis dar mui bon sén
e muit'alto linhag'e gran poder
e muit'outro ben, polo seu plazer,
de tod'esto me poden vencer ben;
sei-m'eu aquesto e al sei de mí:
ca todos deste mundo eu vencí
d'amar, amando a que m'en poder ten.
A melhor dona e de melhor sén
e máis fremosa que Deus fez nacer,
essa sei de coraçón ben querer,
mais de quantos donas quiseron ben
nen querrán ja; e, pero ést'é assí,
avén-m'ende o que eu non merecí:
gran desamor que m'ela por én ten.
Pero de a tant'amar, a meu sén,
máis de quantos outros Deus quis fazer
nen quantos me cuidan dest'a vencer,
venço-os én querendo-lhi gran ben,
pero que nunca d'el'al entendí
senón gran sanha, des quando a vi,
e mal talante que contra mí ten.
E, senhor rei de Portugal, aquí
julgad'ora se eu, amand'assí,
dev'a seer desamado por én.
PERO MAFALDO [B 369]
Ai, mia senhor, veen-me conselhar
meus amigos, como vos eu disser:
que vos non servia, ca non m'é mester,
ca nunca ren por mí quisestes dar;
pero, senhor, non m'én quer'eu quitar
de vos servir e vos chamar senhor;
e vós faredes depoi-lo melhor.
E todos dizen que fiz i mal sén,
ai mia senhor, des quando comecei
de vos servir; e non os creerei
mentr'eu viver, nunca, por ũa ren:
ca, mia senhor, non me quitarei én
de vos servir e vos chamar senhor;
e vós faredes depoi-lo melhor.
E máis me dizen do que me vos deu
por mia senhor: que mi fez i gran mal.
Pois m'esto dizen, dizen-m'assí al:
«Non a serviades, nen sejades seu».
Por tod'esto non me partirei eu
de vos servir e vos chamar senhor;
e vós faredes depoi-lo melhor.
E, mia senhor, conselha-me mui mal
quen mi o conselha; mais farei-m'eu al.
PERO MÉNDIZ DA FONSECA [B 1122 / V 714]
Par Deus, senhor, quero-m'eu ir
e venho-mi vos espedir
e que haja que vos gracir,
creede-m'ora ũa ren:
ca me quero de vós partir,
mais non de vos querer gran ben.
Des aquel día en que nací,
nunca tamanho pesar vi,
com'hei de me partir d'aquí,
onde vos sempre fui veer,
e parto-m'end'agora assí,
mais non de vos gran ben querer.
Agora ja me partirei
de vós, senhor, que sempr'amei,
e creede-mi o que vos direi:
que nunca vi maior pesar
de me partir e partir-m'hei
de vós, mais non de vos amar.
PERO VELHO DE TAVEIRÓS [B 141]
Quand'ora for a mia senhor veer
que me non quer leixar d'amor viver,
ai Deus Senhor, se lh'ousarei dizer:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
Eu, se ousar, direi quando a vir:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
Por quantas vezes m'ela fez chorar
con seus desejos, cuitando d'andar,
quando a vir, direi-lhi, se ousar:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
Eu, se ousar, direi quando a vir:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
Por quanta coita por ela levei
e quant'afán sofrí e endurei,
quando a vir, se ousar, lhi direi:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
Eu, se ousar, direi quando a vir:
«Senhor fremosa, non poss'eu guarir».
PERO VIVIÁEZ [B 448]
A Lobatón quero eu ir,
ai Deus, e u me guía
que a viss'hoj'eu por meu ben
a que veer quería:
a que parece melhor
de quantas Nostro Senhor
Deus fez é dona Joanna,
por que moir'eu, polo seu
parecer, que lhi Deus deu
a esta louçana.
Eu non na vi, mais oí
dela muito ben: pois i
for, verrei sa irmana.
A Lobatón quero eu ir
ca, u and'eu ou sejo,
sempre no meu coraçón
muito veer desejo
a senhor do melhor prez
de quantas Deus nunca fez:
esta é dona Joanna,
por que moir'eu, polo seu
parecer que lhi Deus deu
a esta louçana.
Eu non na vi, mais oí
dela muito bem: pois i
for, veerei sa irmana.
A Lobatón quero eu ir,
ca non perço cuidado
do coraçón, en guisa tal
que me trax aficado
pola melhor das qu'eu sei,
que se a non vir morrerei:
esta é dona Joanna,
por que moir'eu, polo seu
parecer que lhi Deus deu
a esta louçana.
Eu non na vi, mais oí
dela muito bem: pois i
for, veerei sa irmana.
RODRIGO EANES DE VASCONCELOS [B 368bis]
Preguntei ũa dona en como vos direi:
«Senhor, filhastes orden?». E ja por én chorei.
Ela entón me disse: «Eu non vos negarei
de com'eu filhei orden, assí Deus me perdón;
fez-mi-a filhar mia madre, mais, o que lhe farei?
Trager-lhi eu os panos, mais non o coraçón».
Dix'eu: «Senhor fremosa, morrerei con pesar,
pois vós filhastes orden e vos han de gardar».
Ela entón me disse: «Quero-vos én mostrar
como serei guardada, se non, venha-me mal;
esto, por que chorades, ben devedes cuidar:
Tragerei eu os panos, mais no coraçón al».
E dix'eu: «Senhor minha, tan gran pesar hei én,
porque filhastes orden, que morrerei por én».
E disse inda logo: «Assí me venha ben,
como serei guardada dizer-vo-lo quer'eu:
se eu trouxer os panos, non dedes por én ren,
ca terrei o contrairo eno coraçón meu».
RODRIGO EANES REDONDO [B 331 e 335]
Hom'a que Deus coita quis dar
d'amor, nunca dev'a dormir.
Ca ja, u sa senhor non vir,
non dormirá; e se chegar
u a veja, esto sei ben,
non dormirá, per nulha ren:
tant'ha prazer de a catar!
En aquesto poss'eu falar,
ca muit'ha que passa per mí;
ca des que mia senhor non vi,
nunca dormí; e se mostrar
algũa vez Nostro Senhor
mi a quis, houvi tan gran sabor
que nunca mi al pode nembrar.
Ja o dormir, mentr'eu durar,
perdudo hei, pois ést'assí
que, u a non vi, non dormí;
e poi-la non vejo, provar
non o hei per ren. E por Deus ja
dizede-mi, quen dormirá
con tan gran prazer ou pesar?
RODRIGO EANES REDONDO [B 334]
O que vos diz, senhor, que outra ren desejo
no mundo máis ca vós, est'é o mui sobejo
mentido quen o diz; ca, u quer que eu sejo,
sen vós non me sei eu eno mundo guarida;
e se vou u vos vej' e quand'a vós eu vejo,
vejo eu i quen trage mia mort'e mia vida.
Foi-vo-lo dizer o que ha grand'enveja
porque vos quer'eu ben, e non sab'a sobeja
coita que me vós dades; que, u quer que seja,
no coraçón me dá voss'amor tal ferida:
quando vos eu vejo, assí Deus me veja,
vejo eu i quen trage mia mort'e mia vida.
Ía-vos dizer cousa mui desaguisada:
é seer outra ren no mundo desejada
de mí como vós sodes; mais vós, mesurada,
fremosa e mansa e doutro ben comprida,
non no creades, ca u vos vejo, ben talhada,
vejo eu i quen trage mia mort'e mia vida.
De min podedes vós, senhor, seer servida,
se vos pesar mia morte e vos prouguer mia vida,
como en outro tempo foi da ren querida.
ROI FERNÁNDEZ DE SANTIAGO [A 309 / B 901 / V 486]
Ora começa o meu mal
de que ja non temía ren,
e cuidava que m'ía ben.
E todo se tornou en mal,
ca o dem'agora d'Amor
me fez filhar outra senhor!
E ja dormía todo meu
sono, e ja non era fol,
e podía fazer mia prol.
Mais-lo poder ja non é meu,
ca o dem'agora d'Amor
me fez filhar outra senhor!
Que ledo me fezera ja,
quando s'Amor de min quitou
un pouco, que mi a min leixou.
Mais doutra guisa me vai ja,
ca o dem'agora d'Amor
me fez filhar outra senhor!
E non se dev'hom'alegrar
muito de ren que poss'haver,
ca eu, que o quige fazer,
non hei ja de que m'alegrar,
ca o dem'agora d'Amor
me fez filhar outra senhor!
Ao dem'acomend'eu Amor;
e bẽeiga Deus a senhor
de que non será sabedor
nulh'hom', enquant'eu vivo for.
ROI FERNÁNDEZ DE SANTIAGO [B 903/V 488]
Quand'eu vejo las ondas
e las muit'altas ribas,
logo mi veen ondas
al cor pola velida:
maldito seja'l mare,
que mi faz tanto male!
Nunca vejo las ondas
nen as altas debrocas
que mi non venhan ondas
al cor pola fremosa:
maldito seja'l mare,
que mi faz tanto male!
Se eu vejo las ondas
e vejo las costeiras,
logo mi veen ondas
al cor pola ben feita:
maldito seja'l mare,
que mi faz tanto male!
ROI FERNÁNDEZ DE SANTIAGO [B 905 / V 491]
Des que eu vi
a que eu vi,
nunca dormí
e, cuidand'i,
moir'eu.
Fez-me veer
Deus e per veer
quen me morrer
faz, e dizer
moir'eu.
Gran mal mi ven,
e non mi ven,
nen verrá ben
end'e por én
moir'eu.
E non mi val
Deus, non mi val,
e deste mal
moir'eu,
moir'eu,
moir'eu.
ROI FERNÁNDEZ DE SANTIAGO [B (906bis)]
De gran coita faz gran lezer
Deus, per quant'eu entend'e sei,
e de gran pesar gran prazer,
e direi-vos por que o sei,
ca vi mia senhor d'aquend'ir
e ora vejo-a viir.
Ja por coita, nen por pesar
que haja no meu coraçón
non me quer'eu muito queixar,
e direi-vos eu por que non:
ca vi mia senhor d'aquend'ir
e ora vejo-a viir.
E sempr'eu esforç'haverei
contra pesar; se i houver,
de vos perder, non o querrei
haver oimais, se Deus quiser,
ca vi mia senhor d'aquend'ir
e ora vejo-a viir.
ROI GÓMEZ DE BRITEIROS [A 63 / B 174]
Nunca tan coitad'home por molher
fui com'eu por ũa que me non quer
fazer ben; pero, se mi o non fezer,
é cousa guisada
de non viver nada.
Se mi Deus non der
ben da ben-talhada,
nen vid'alongada
non mi ha mí mester.
E melhor mi sería a min de morrer
ca sempr'assí como vivo, viver
coitado pola que non quis dizer
a min noutro día
o per que guarría,
per que gran prazer
ela me faría,
par santa María:
non mi o quis fazer.
E poi-la eu vi, sempr'a vi punhar
en me de seu preito e de si quitar,
mais agora ja, por me máis coitar,
por ende me disse
que a nunca visse
en logar estar
que lh'eu non fugisse
e que a non visse
por én me matar.
ROI MARTINZ DO CASAL [B 1164 / V 767]
Ora, mia senhor, mui leda ficade:
de m'ir pesar non se vos filhe de mí,
ca me vou eu e non levo d'aquí
o meu coraçón, e por Deus enviade
o vosso migo e faredes bon sén,
senón, ben certa seede, senhor,
que morrerei, tant'hei de vós amor.
ROI MARTINZ DE ULVEIRA [B 999 / V 588]
Disseron-vos, fremosa mia senhor,
que me non mat'a mí o voss'amor,
e non o negu'eu, pois eu sabedor
faço quen quer que o queira saber:
ca me non mat'a min o voss'amor,
mais mata-me que o non poss'haver.
Ca ben sei que vos disseron por mí
que me non mata voss'amor, assí
com'alguén cuida, e digu'én tant'i
a vós que o non posso máis negar:
ca me non mat'a min o voss'amor,
mais mata-me que o non poss'haver.
E os que cuidan que mi buscarán
per i mal vosco dize-no de pran
e non mi o negu'eu, poi-lo saber han,
des i entendo que non poderei:
ca me non mat'a min o voss'amor,
mais mata-me que o non poss'haver
ROI PÁEZ DE RIBELA [A 191 / B 342]
Un día que vi mia senhor,
quis-lhi dizer o mui gran ben
que lh'eu quer'e como me ten
forçad'e pres'o seu amor,
e vi-a tan ben parecer
que lhi non pudi ren dizer.
Quant'eu pugi no coraçón
mi fez ela desacordar,
ca se lh'eu podesse falar,
quisera-lhi dizer entón,
e vi-a tan ben parecer
que lhi non pudi ren dizer.
Seu medo, poi-la vi atal,
que houvi, me tolheu assí,
ca lhi quisera falar i
de como me faz muito mal,
e vi-a tan ben parecer
que lhi non pudi ren dizer.
Pero m'ela non ten por seu,
mui gran verdade vos direi:
meu mal est'é, quanto ben hei,
e fora po-lo dizer eu,
e vi-a tan ben parecer
que lhi non pudi ren dizer.
ROI PÁEZ DE RIBELA [A 198 / B 349]
Par Deus, ai dona Leonor,
gran ben vos fez Nostro Senhor!
Senhor,
parecedes assí
tan ben que nunca tan ben vi,
e gran verdade vos digu'i,
que non podería maior.
Par Deus, ai dona Leonor,
gran ben vos fez Nostro Senhor!
E Deus, que vos en poder ten,
tan muito vos fezo de ben
que non soub'el no mundo ren
per que vos fezesse melhor.
Par Deus, ai dona Leonor,
gran ben vos fez Nostro Senhor.
En vós mostrou el seu poder,
qual dona sabía fazer;
de bon prez e de parecer
e de falar fez-vos, senhor.
Par Deus, ai dona Leonor,
gran ben vos fez Nostro Senhor.
Com'antr'as pedras bon rubí
sodes, antre quantas eu vi;
e Deus vos fez por mal de mí,
que ten comigo grand'amor!
Par Deus, ai dona Leonor,
gran ben vos fez Nostro Senhor.
ROI QUEIMADO [A 133 / B 254]
Agora viv'eu como querría
veer viver quantos me queren mal,
que non vissen prazer de si nen d'al,
com'eu fiz sempre des aquel día
que eu mia senhor non pudi veer.
Ca se nunca depois ar vi prazer,
Deus no'me valha, que podería!
E quen vivess'assí, vivería,
per bõa fe, en gran coita mortal,
c'assí viv'eu por ũa dona qual
sab'hoje Deus e Santa María,
que a fezeron melhor parecer
de quantas donas vi e máis valer
en todo ben; e ben veería
quen visse mia senhor, e diría:
«eu sei ben» por ela que é atal
como vos eu digu'; e se me non val
Deus (que mi a mostre!), ja non guarría
eu máis no mundo, ca non hei poder
de ja máis aquesta coita sofrer
do que sofrí; e desejaría
muito mia mort'e querría morrer
por mia senhor a que prazería,
e por gran coita, en que me viver
vejo por ela, que perdería.
ROI QUEIMADO [A 135 / B 256]
Nostro Senhor, e ora que será
de min, que moiro, porque me partí
de mia senhor mui fremosa, que vi
polo meu mal? E de mí que será,
Nostro Senhor? Ou ora que farei?
Ca, de pran, niun conselho non hei,
nen sei que faça, nen que xe será
de min, que moiro, e non me sei ja
niun conselh'outro senón morrer.
E tan bon conselho non poss'haver,
pois que non coido nunca veer ja
esta senhor, que por meu mal amei,
des que a vi, e am'e amarei
mentr'eu viver; mais non viverei ja
máis des aquí, de pran, per nulha ren,
coidando sempre no meu coraçón
no mui gran ben que lh'hoj'eu quer', e non
na veer, nen a coidar ja per ren
a veer. E con aqueste coidar
coid'a morrer, ca non poss'hoj'osmar
com'eu possa viver per nulha ren,
poi-la non vej', e coid'en quanto ben
lhe vós fezestes; e tod'ar coid'al:
en com'a min fezestes muito mal,
pois ja quisestes que lh'eu tan gran ben
quisess'e non mi o fazer alongar
de a veer, e tan a meu pesar,
Nostro Senhor, u me faredes ben?
A la fe, nenlhur! Aquesto sei ja,
ca, se a non vir, nunc'haverei ren.
ROI QUEIMADO [A 141 / B 262]
Direi-vos que mi-avẽo, mia senhor,
i logo quando m'eu de vós quitei:
houve por vós, fremosa mia senhor,
a morrer; e morrera..., mais cuidei
que nunca vos veería des i,
se morress', e por esto non morrí.
Cuidando en quanto vos Deus fez de ben
en parecer e en mui ben falar,
morrera eu; mais polo mui gran ben
que vos quero, máis me fez Deus coidar
que nunca vos veería des i,
se morress', e por esto non morrí.
Cuidand'en vosso mui bon parecer
houv'a morrer, assí Deus me perdón,
e polo vosso mui bon parecer
morrera eu; mais acordei-m'entón
que nunca vos veería des i,
se morress', e por esto non morrí.
Coidand'en vós houv'a morrer assí,
e cuidand'en vós, senhor, guarecí.
ROI QUEIMADO [A 142/B 263]
Preguntou Joán García
da morte de que morría;
e dixe-lh'eu toda vía:
«A morte desto se mata:
Guiomar Afonso Gata
ést'a dona que me mata».
Pois que m'houve preguntado
de que era tan coitado,
dixe-lh'eu este recado:
«A morte desto se mata:
Guiomar Afonso Gata
ést'a dona que me mata».
Dixe-lh'eu: «Ja vos digo
a coita que hei comigo,
per bõa fe, meu amigo.
A morte desto se mata:
Guiomar Afonso Gata
ést'a dona que me mata».
ROI QUEIMADO [B 266]
Pois minha senhor me manda
que non vaa, u ela seer,
quero-lho eu por én fazer
pois mo ela assí demanda.
Mais non me pod'ela tolher por én
que lh'eu non queira gran ben.
Minha senhor me defende,
por quanto eu dela vejo,
que non vaa u ela entende
que eu filho gran desejo.
Mais non pod'ela por ende o meu
coraçón partir do seu.
E por quanto eu dela entendo
que non quer que a máis veja,
ben me praz que assí seja;
mais vai-se meu mal sabendo,
ca os meus olhos me queren matar,
quando lha non vou mostrar.
RUI GÓMEZ, O FREIRE [B 50]
Oimais non sei eu, mia senhor,
ren per que eu possa perder
coita, nos días que viver,
pois vós non havedes sabor
que vos eu diga nulha ren
de quanto mal me por vós ven.
E pesa-vos de vos amar
eu, e non m'hei end'a quitar,
en tanto com'eu vivo for,
ca non hei poder d'al fazer.
Ca se d'al houvesse poder,
haver-vos-ía desamor
assí como vos hei gran ben
a querer, sen grad', e por én
me pesa, porque começar
foi convosc', a vosso pesar.
E pois a vós pesa, de pran,
de que convosco comecei,
guisad'é que non perderei,
sen morrer, coita nen afán
por vós, senhor, pois me non val
contra vós serviço, nen al
que vos faça, pero que-quer
vos sofrerei, mentr'eu poder
viver. Mais non me leixarán
os desejos que de vos hei,
que eu, senhor, non poderei
sofrer: assí me coitarán
por vós, que me queredes mal
porque vos amo; e pois atal
ventura hei, hei mui mester
de morrer, pois a vós prouguer.
SANCHO SÁNCHEZ [B 941 / V 529]
Muit'atendí eu ben da mia senhor
e ela nunca ben me quis fazer
e eu non tenho i al se non morrer,
pois que m'ela non val, nen seu amor,
mais Deus, que sabe ben que ést'assí,
pois eu morrer, demande-lho por mí.
Serví-a sempre mui de coraçón,
en quanto pudi, segundo meu sén,
e ela nunca me quis fazer ben
e eu non tenho i al se morrer non,
mais Deus, que sabe ben que ést'assí,
pois eu morrer, demande-lho por mí.
Serví-a sempr'e non catei por al,
des que a vi, e sempr'haver cuidei
algún ben dela, mais ben vej'e sei
que morte tenh'i, pois que me non val,
mais Deus, que sabe ben que ést'assí,
pois eu morrer, demande-lho por mí.
VASCO FERNÁNDEZ PRAGA DE SANDÍN [A 5 / B 95]
Home que gran ben quer molher
gran dereit'ha de trist'andar;
ca se lh'ela non quer prestar,
al do mundo non lh'ha mester.
Mais que mester lhe pod'haver
o que lhe non pode tolher
tal cuita como sigo ten?
E se est'hom', a que Deus quer
per algũa ventura dar
dela algún ben, log'a cuidar
dev'esto (se scient'houver)
ca inda o ha de perder,
e creo que dev'a morrer,
se o cuidar, con pesar én.
E tod'home que se poder
per algũa guisa guardar
de nunca molher muit'amar,
fará bon sén, se o fezer;
que, enos días que viver,
que pesar pode ja prender
eno mundo por outra ren?
Mais quen s'én ben guardar quiser,
guarde-se ben de ir a logar
u veja o bon semelhar
da mia senhor, se lhe Deus der,
que a tal fez, end'o poder;
ca se o vir, log'ha d'haver
mui gran cuita sen neún ben.
VASCO FERNÁNDEZ PRAGA DE SANDÍN [B 82]
Se vos prouguesse, mia senhor,
rogar-vos-ía ũa ren:
que, pois me non fazedes ben,
que me non fezessedes mal.
E, mia senhor, a meu cuidar,
nunca vos devi'a pesar
de vos quen-quer rogar assí.
E pero sõo sabedor,
mia senhor, que fez i mal sén
porque vos ora falei én.
Ca ben creede que por al
non ousaría eu provar,
mia senhor, de vosco falar,
como vos fezestes en mí.
Ca sei eu ben, u al non jaz,
ca Deus vos fez tanto valer
que nunca devedes fazer
en nulha cousa se ben non.
Mais eu tan grave coita hei
por vós, senhor, que sol non sei
que me dig'ou faça que-quer.
VASCO FERNÁNDEZ PRAGA DE SANDÍN [B 86]
Per bõa fe, meu coraçón,
mal me per fostes conselhar
aquel dia'n que vós filhar
me fezestes esta senhor;
ca cedo mi per fez saber,
quejandas noites faz haver
Amor, a quen el preso ten!
E, mao meu pecado, non
foi nunca soo en pensar
que s'ela quisesse pagar
de saber eu, qual ben Amor
ao seu preso faz prender,
quando se dele sol doer,
ca nunca lhe per al faz ben!
Mais pero non hei eu razón
de me por én a vós queixar,
mais a min que mi a for buscar.
E alguén foi ja de melhor
sén que eu i soubi seer;
ca, de pran, mi a cuidei veer
e non lazerar pois por én!
E se eu non houvess'entón,
non fora tal, cuido, cuidar;
e quen hoje vir falar
e parecer, se homen for
que sén haja, ha d'entender
ca non devía eu fazer
o que alí cuidei, per ren.
VASCO
FERNÁNDEZ PRAGA DE SANDÍN [B 90]
Deu-lo sab'hoje, mia senhor,
(a quen se non asconde ren,
de pran), ca vos quer'eu melhor
doutra cousa; mais non por ben
que de vós atenda, ca sei
ca ja per vós non perderei
gran coita do meu coraçón,
que eu i tenho, mia senhor,
por vós que me fazedes mal,
porque desejo voss'amor,
e eu non poss'i fazer al;
mais sõo quite de perder
per nulha guisa, sen morrer,
gran coita do meu coraçón,
ca, mal pecado!, mia senhor,
ben per sei eu ca ja'ssi é
que mi non faredes maior
ben ja nunca, per boa fe,
ca me fezestes, pois vos vi;
e non perderei eu per i
gran coita do meu coraçón.
Mais se Deus quiser, mia senhor,
agora quando m'eu quitar
aquí de vós, e sen vós for
u vos non vir, nen vos falar,
ben per sei eu como será:
morrerei eu, e tolher-s'-á
gran coita do meu coraçón.
VASCO GIL [A 146 / B 269]
Que sen mesura Deus é contra mí!
Pois que me faz sempre pesar veer,
por que me leixa no mundo viver?
Mais pois me vejo que x'el quer assí,
quant'eu oimais no coraçón tever,
negar-lo-ei e direi-lh'al que-quer.
E quant'el sabe que me pesará,
poi-lo el faz por xe me mal fazer,
e por al non, quero-vos eu dizer,
se eu poder, o que lh'end'averrá:
quant'eu oimais no coraçón tever,
negar-lo-ei e direi-lh'al que-quer.
E des oimais non pod'el saber ren
de mia fazenda, se non devinhar,
pois el assí quer migo guerrejar.
Mais vedes que vo-lh'eu farei por én:
quant'eu oimais no coraçón tever,
negar-lo-ei e direi-lh'al que-quer.
VASCO GIL [A 150]
Muito punhei de vos negar,
senhor fremosa, o gran ben
que vos quero; mais ja per ren
non hei poder de me guardar
que vos non haja de fazer
do ben que vos quero saber.
Quisera-m'eu que foss'assí
que podesse meu coraçón
encobrir, mais no'me perdón
Deus, se ja poss'al fazer i
que vos non haja que fazer
do ben que vos quero saber.
Ca entend'i eu por meu mal
que vós parecedes melhor
de quantas eu vi, mia senhor;
pero non poss'i fazer al
que vos non haja de fazer
do ben que vos quero saber:
Tal ben vos quero que ben sei
per ren que non posso guarir;
pero non me poss'én partir,
mais é'ssí que poder non hei
que vos non haja que fazer
do ben que vos quero saber.
Ca todo non sei hoj'eu quen
o podesse dizer per ren.
E negara-vo-l'eu, mais non
quis Deus, nen o meu coraçón.
VASCO GIL [A 152]
Senhor fremosa, quero-vos rogar
por aquel Deus que vos feze nacer
e mui melhor das outras parecer
donas que el en este mundo fez,
e mui mansa e de mui melhor prez,
que vos non pes de vos eu muit'amar.
Por vosso prez e por Deus, mia senhor,
e por mesura e por quanto ben
vos el foi dar, rogo-vos eu por én,
que, se vos hoj'eu faço pesar i
en vos amar, mia senhor, máis ca mí,
que me non façades én sabedor.
E se me vós quiserdes consentir
que vos am'eu, direi-vos ũa ren:
i me faredes aquel maior ben
daqueste mund'e que máis desejei
des que vos vi; e máis vos én direi:
sol por atanto vos quer'eu servir.
VASCO PÉREZ PARDAL [A 274]
Tan muito mal me ven d'amar
a mia senhor, per bõa fe,
meus amigos, que assí é
que hei a dizer con pesar:
ao demo comend'Amor
e min, se d'amar hei sabor!
Quando me nembra quanto mal,
meus amigos, me d'Amor ven,
porqu'eu quero mia senhor ben,
con pesar digo, non con al:
ao demo comend'Amor
e min, se d'amar hei sabor!
Quando me nembra o prazer,
amigos, que houve e perdí
per Amor, pois mia senhor vi,
con gran pesar hei a dizer:
ao demo comend'Amor
e min, se d'amar hei sabor!
Pero quero ben mia senhor,
e querrei, mentr'eu vivo for.
VASCO PÉREZ PARDAL [A 275]
Mia senhor, quantos eno mundo son
que saben como vos quero gran ben
e saben o mal que me por vós ven,
todos dizen que filh'outra senhor,
e punh'en partir o meu coraçón
de vos amar, pois non hei voss'amor.
E, mia senhor, por vos eu non mentir,
sen vosso ben non poss'eu guarecer,
e pois-lo non hei, se veja prazer,
todos dizen que filh'outra senhor
e que punhe mui ben de partir
de vos amar, pois non hei voss'amor.
Este conselho non poss'eu filhar,
pero m'assí vejo, per boa fe,
morrer por vós; e pero assí é,
todos dizen que filh'outra senhor,
e que me punhe ben de me quitar
de vos amar, pois non hei voss'amor.
Mais esto non quer'eu provar, senhor,
de me quitar d'atender voss'amor.
VASCO PÉREZ PARDAL [B 453 / V 60]
Muito ben mi podía Amor fazer,
se el quisesse non perder i ren,
mais non quer el e perc'eu ja o sén
e direi-vo-lo que mi vai fazer:
ven logu'e faz-m'en mia senhor cuidar
e pois cuid'i muit': ar quer-me matar
e mia senhor non me quer i valer.
Faz-mi mal e non ouso a dizer
de muito mal que mi faz senón ben,
e, se al digo, faz-m'esto por én,
ou se cuido sol de lh'end'al dizer:
ven logu'e faz-m'en mia senhor cuidar
e pois cuid'i muit': ar quer-me matar
e mia senhor non me quer i valer
E tod'aquesto non poss'eu sofrer
que ja non moira, ca non sei eu quen
non morresse con quanto mal mi ven
d'Amor que mi faz tan muito mal sofrer:
ven logu'e faz-m'en mia senhor cuidar
e pois cuid'i muit': ar quer-me matar
e mia senhor non me quer i valer.
Mais Amor, que m'or'assí quer matar,
dé-lhi Deus quen lhi faça desejar
algún ben en que non haja poder.
VASCO RODRIGUES DE CALVELO [A 298 / B 992 / V 580]
Non perc'eu coita do meu coraçón,
cuidando sempr'en quanto mal me ven
por ũa dona que quero gran ben.
E sei ja esto, se Deus me perdón,
que nunca Deus gran coita quiso dar
senón a quen el fez molher amar
com'a min fez. Ca des que eu nací,
nunca vi hom'en tal coita viver,
com'eu vivo, per molher ben querer.
E sei ja esto que passa per mí:
que nunca Deus gran coita quiso dar
senón a quen el fez molher amar
com'a min fez, mui coitado d'amor
e doutras coitas grandes que eu hei.
E pois eu ja toda-las coitas sei,
dũa cousa sõo ben sabedor:
que nunca Deus gran coita quiso dar
se non a quen el fez molher amar
com'a min fez. E nunca me quis dar
ben dessa dona que me fez amar.
VASCO RODRIGUES DE CALVELO [A 301 / B 993 / V 581]
Se eu ousass'a Maior Gil dizer
como lh'eu quero ben, des que a vi,
meu ben sería dizer-lho assí;
mais non lho digo, ca non hei poder
de lhe falar en quanto mal me ven,
e quantas coitas, querendo-lhe ben.
Como lh'eu quero ben de coraçón,
se lho dissesse, ben sería ja;
mais porque sei que mi o estranhará,
sol non lho digo, ca non hei sazón
de lhe falar en quanto mal me ven,
e quantas coitas, querendo-lhe ben.
VIDAL, JUDEU DE ELVAS [B 1605 / V 1138]
Moir', e faço dereito,
por ũa Dona d'Elvas
que me trage tolheito,
como a quen dan as hervas.
Des que lh'eu vi o peito
branco, dix'aas sas servas:
«A mia coita non ha par,
ca sei que me quer matar,
e quero eu morrer por ela,
ca me non poss'én guardar.»
Amor hei. . . . . . . .
VIDAL, JUDEU DE ELVAS [B 1606 / V 1139]
Faz-m'agora por si morrer
e traz-me mui coitado
mia senhor do bon parecer
e do cos ben talhado;
a por que hei morte a prender
come cervo lançado,
que se vai do mund'a perder
da companha das cervas.
E mal día non ensandecí
e pacesse das hervas
e non viss'u primeiro vi,
a mui fremosinha d'Elvas.
Que . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
E mal día non ensandeci
e pasesse das hervas
e non viss', u primeiro vi,
a mui fremosinha d'Elvas.
Oimais a morrer me convén,
ca tan coitado sejo
pola mia senhor do bon sén,
que am'e que desejo,
e que me parec'er tan ben
cada que a eu vejo,
que semelha rosa que ven,
quando sal d'antr'as relvas.
E mal día non ensandecí
e pacesse das hervas
e non viss', u primeiro vi,
a mui fremosinha d'Elvas.